Reklama alkoholu w Internecie
Blog

Reklama alkoholu w Internecie

Reklama alkoholu w Internecie
Aleksandra Rojek
30.01.2024
5 min read

W dobie cyfryzacji i nieustannie rozwijającej się przestrzeni internetowej, granice między dopuszczalnym a zakazanym marketingiem stają się coraz bardziej rozmyte. Jednym z obszarów, który wzbudza szczególne zainteresowanie i kontrowersje jest reklama alkoholu w Internecie, a w szczególności w social mediach. Prawo, z natury dążące do regulowania i nadzorowania, staje przed wyzwaniem dostosowania starych zasad do nowoczesnych realiów cyfrowego świata.

Pomimo że reklama alkoholu nie jest nowym zjawiskiem, Internet otworzył przed nią zupełnie nowe możliwości i wyzwania. Z jednej strony, sieć daje producentom i dystrybutorom alkoholu potężne narzędzia do docierania do szerokiego grona odbiorców. Z drugiej jednak, rodzi to pytania o odpowiedzialność społeczną, ochronę nieletnich i granice dopuszczalnych praktyk marketingowych.

W Polsce, jak i w wielu innych krajach, reklama alkoholu podlega ścisłym regulacjom prawnym, których celem jest nie tylko ochrona konsumentów, ale także zapobieganie nadużyciom i promowaniu niezdrowych nawyków.

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie czytelnikom kluczowych aspektów prawnych związanych z reklamą napojów alkoholowych w Internecie.

Jakie są wymogi prawne w zakresie reklamy napojów alkoholowych?

Aktem prawnym stojącym na ograniczeniu negatywnego wpływu alkoholu na społeczeństwo jest ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Ogólny zakaz reklamy napojów alkoholowych innych niż piwo

Zgodnie z tą ustawą zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji:

  • napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja jest dozwolona, pod pewnymi warunkami,
  • produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego (tzw. reklama/promocja pośrednia),
  • przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem (tzw. reklama/promocja pośrednia).

Jakie są warunki dopuszczalności reklamy piwa (i promocji)?

Reklama piwa (i promocja) jest dozwolona, pod warunkiem że:

  • nie jest kierowana do małoletnich, ani nie przedstawia osób małoletnich,
  • nie łączy spożywania alkoholu ze sprawnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami,
  • nie zawiera stwierdzeń, że alkohol posiada właściwości lecznicze, jest środkiem stymulującym, uspakajającym lub sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych,
  • nie zachęca do nadmiernego spożycia alkoholu,
  • nie przedstawia abstynencji lub umiarkowanego spożycia alkoholu w negatywny sposób,
  • nie podkreśla wysokiej zawartości alkoholu w napojach alkoholowych jako cechy wpływającej pozytywnie na jakość napoju alkoholowego,
  • nie wywołuje skojarzeń z atrakcyjnością seksualną, relaksem lub wypoczynkiem, nauką lub pracą, sukcesem zawodowym lub życiowym.

Co więcej, reklama piwa (i promocja) nie może być prowadzona:

  • w telewizji, radiu, kinie i teatrze między godziną 6:00 a 20:00, z wyjątkiem reklamy prowadzonej przez organizatora imprezy sportu wyczynowego lub profesjonalnego w trakcie trwania tej imprezy,
  • na kasetach wideo i innych nośnikach,
  • w prasie młodzieżowej i dziecięcej,
  • na okładkach dzienników i czasopism,
  • na słupach i tablicach reklamowych i innych stałych i ruchomych powierzchniach wykorzystywanych do reklamy, chyba że 20% powierzchni reklamy zajmować będą widoczne i czytelne napisy informujące o szkodliwości spożycia alkoholu lub o zakazie sprzedaży alkoholu małoletnim,
  • przy udziale małoletnich.

Co oznacza zakaz reklamy i promocji pośredniej?

Zakaz reklamy i promocji pośredniej dotyczy produktów lub usług innych niż napoje alkoholowe, których oznaczenia, kształt lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem lub symbolem napoju alkoholowego lub podmiotów, które w swoim wizerunku wykorzystują oznaczenie, kształt lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem.

W związku z powyższym zabroniona jest również reklama i promocja piw bezalkoholowych, win bezalkoholowych i innych tego typu napojów, bowiem oznaczanie tych produktów jest zbieżne z oznaczaniem innych napojów alkoholowych lub ich producentów lub dystrybutorów.

W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że nie dotyczy to podmiotów niepowiązanych w żaden sposób z producentami lub dystrybutorami napojów alkoholowych i przypadkowe zbieżności wizerunku handlowego podmiotów niemających ze sobą związków gospodarczych.

Czym właściwie jest „reklama” i „promocja” napojów alkoholowych?

Za reklamę napojów alkoholowych uważa się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych.

Za reklamę alkoholu nie uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.

Natomiast za promocję napojów alkoholowych uważa się publiczną degustację napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

Z powyższych definicji wynika, że kluczowe znaczenie przy weryfikacji legalności reklamy alkoholu ma aspekt „publiczności” działań marketingowych.

Czy każda reklama alkoholu (i promocja) ma charakter publiczny?

Ustawa nie zawiera wyjaśnienia, co ustawodawca rozumiał poprzez „publiczne” działania.

Orzecznictwo i doktryna wskazuje, że należy przez to rozumieć skierowanie komunikatu do nieograniczonego i nieokreślonego grona odbiorców. Publiczny przekaz charakteryzuje się jednocześnie powszechnością, jawnością i ogólną dostępnością.

W konsekwencji, z literalnego brzmienia tych przepisów wynika, że nie znajdą one zastosowania w przypadku reklamy i promocji skierowanej do ograniczonego grona odbiorców i niedostępnej dla ogółu, ponieważ nie będą miały charakteru publicznego.

Tylko reklama piwa może być skierowana zarówno do nieograniczonego, jak i ograniczonego grona odbiorców.

Z tym literalnym brzmieniem nie zgadza się Polska Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wskazują, że zamieszczenie przekazu w Internecie, do którego dostęp ma lub może mieć nieograniczona liczba użytkowników, nosi cechy publiczności, bowiem umożliwia dostęp do tych treści potencjalnie nieograniczonej liczbie użytkowników danej platformy.

Również Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dostrzegł w tym zakresie problem i przekazał Prokuraturze Krajowej liczne sprawy dotyczące reklamy alkoholu w Internecie, w szczególności w mediach społecznościowych, celem weryfikacji ich zgodności z prawem.

Czy reklama i promocja napojów alkoholowych w Internecie jest dopuszczalna?

W tym zakresie wypowiedział się Sąd Najwyższy i stwierdził, że strona internetowa może zostać uznana za miejsce publiczne, jeżeli dostęp do niej może mieć każdy użytkownik sieci.

Sytuacja zmienia się, gdy dostęp do strony jest ograniczony, na przykład poprzez wymóg zalogowania.

W takim przypadku dostęp do strony ma tylko wybrana grupa osób, przez co według Sądu Najwyższego, taka strona przestaje być uznawana za miejsce publiczne, ponieważ jest dostępna jedynie dla ograniczonej liczby użytkowników.

Zaznaczamy, że orzeczenie to zostało wydane na gruncie prawa karnego, niemniej jednak dostarcza kluczowych wskazówek interpretacyjnych odnośnie do tego, jakie materiały mogą być zostać potraktowane jako publiczne.

Biorąc jednak pod uwagę obecne działania organów ścigania należy do tego orzeczenia podchodzić z daleko idącą ostrożnością.

Kluczowe znaczenie będą miały rozstrzygnięcia w sprawach wprost odnoszących się do zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Innymi, obecnie stosowanymi praktykami ograniczającymi dostępność do takich treści jest udzielenie dostępu do strony dopiero po poinformowaniu, że treści zawarte na stronie są przeznaczone dla osób pełnoletnich oraz złożeniu przez użytkownika deklaracji pełnoletności.

{{widget13}}

Czy reklama i promocja napojów alkoholowych w social mediach jest dopuszczalna?

W obliczu rosnącej popularności mediów społecznościowych, coraz więcej przedsiębiorców wybiera te platformy do promowania swoich produktów. Takie działania reklamowe oferują szansę na dotarcie do szerokiego grona potencjalnych klientów, co jest ich niewątpliwą zaletą.

Jednakże, istnieje także ryzyko, że takie działania mogą być uznane za zakazaną reklamę publiczną, z wyżej wskazanych względów.

Dodatkowo, przed rozpoczęciem kampanii reklamowej w mediach społecznościowych, ważna jest weryfikacja regulaminu danej platformy. I tak:

  • Facebook zezwala na reklamę napojów alkoholowych, ale wymaga, aby reklamy te były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie targetowały osób, które nie ukończyły 18 lat,
  • TikTok zupełnie zakazuje reklamy napojów alkoholowych (i promocji),
  • YouTube i Google zabraniają reklamy i promocji napojów alkoholowych skierowanych do polskich odbiorców,
  • Instagram jedynie zakazuje sprzedaży alkoholu.
Mimo oficjalnych zakaz reklamy napojów alkoholowych wynikających z ustawy czy regulaminów platform internetowych, reklama alkoholu ma się coraz lepiej. To dzięki nieprecyzyjnym przepisom oraz braku realnej kontroli przez uprawnione organy. podczas współpracy z naszymi klientami - agencjami digitalowymi, e-commercami, marketplace'ami, które chcą promować napoje alkoholowe w ramach swojej działalności szczególną uwagę zwracamy na zabezpieczenie ich interesów i wybór postępowania dopasowany do ich modelu działalności - Damian Sawicki, radca prawny

Kogo obowiązują ograniczenia i zakazy dotyczące reklamy alkoholu w Internecie?

Zasadniczo powyższe ograniczenia i zakazy reklamy alkoholu dotyczą wszystkich, tj. osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które uczestniczą w prowadzeniu reklamy w charakterze zleceniodawcy albo zleceniobiorcy niezależnie od sposobu i formy jej prezentacji.

Co grozi za naruszenie przepisów w zakresie reklamy i promocji alkoholu w Internecie?

Prowadzenie reklamy lub promocji napojów alkoholowych z naruszeniem omówionych zasad, stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny w wysokości od 10.000 do 500.000 złotych.

Postępowanie toczy się na podstawie przepisów o postępowaniu karnym.

Nielegalna reklama napojów alkoholowych może zostać potraktowana również jako czyn nieuczciwej konkurencji lub nieuczciwa praktyka rynkowa, co daje podstawę do zaangażowania w sprawę Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Podsumowanie

Choć reklama napojów alkoholowych napotyka na znaczne ograniczenia, to jednak nie jest ona w pełni zakazana.

Zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, istnieje możliwość legalnej reklamy alkoholu, pod warunkiem przestrzegania określonych zasad.

Ważne jest, aby każdy przypadek reklamy napojów alkoholowych rozpatrywać osobno, zwracając uwagę na zasięg reklamy i sposób, w jaki dociera ona do odbiorców.

Reklama alkoholu skierowana bezpośrednio do nieograniczonej liczby osób, której głównym celem jest promowanie alkoholu wysokoprocentowego, może skutkować odpowiedzialnością karną dla przedsiębiorcy.

Masz wątpliwości, czy DSA będzie dotyczył Ciebie i Twojej działalności

skontaktuj się nami! Odpowiemy na Twoje pytania i doradzimy w zakresie wdrażania DSA

Chcesz zarejestrować znak towarowy z dofinansowaniem SME Fund?

skontaktuj się nami! Nasz rzecznik patentowy odpowie na Twoje pytania, wyjaśni w jaki sposób skorzystać z dofinansowania oraz przeprowadzi Cię przez cały proces rejestracji znaku towarowego.

chcesz reklamować alkohol w Internecie ale nie wiesz jak?

skontaktuj się nami! odpowiemy na Twoje pytania, m.in. - jeżeli jesteś agencją digital i chcesz reklamować markę alkoholową w SoMe - jesteś e-commerce i nie wiesz jak prezentować alkohol w swojej ofercie - jesteś marketplace i nie wiesz jak wprowadzać merchantów alkoholowych do portalu i jak prezentować ich ofertę

chcesz wiedzieć więcej o odpowiedzialności członka zarządu?

skontaktuj się nami! odpowiemy na Twoje pytania, doradzimy jak możesz się zabezpieczyć

Potrzebujesz wsparcia przy checkboxach w swoim sklepie internetowym?

dla nas to piece of cake :) skontaktuj się nami!

Potrzebujesz wsparcia przy tworzeniu regulaminu na Twoją stronę internetową?

Stać Cię na profesjonalne wsparcie naszych prawników. Wykorzystamy nasze najlepsze doświadczenie i stworzymy regulamin dopasowany do twoich potrzeb oraz specyfiki strony.

Potrzebujesz term sheet i nie wiesz jak się do tego zabrać?

Stać Cię na profesjonalne wsparcie naszych prawników. Wykorzystamy naszej najlepsze doświadczenie transkacyjne, żeby przygotować term sheet, który będzie dopasowany do Twoich potrzeb i do Twojej transakcji.

Planujesz ekspansję Twojego biznesu do Polski i potrzebujesz zaufanego partnera?

Skorzystaj z naszego doświadczenia we wprowadzaniu zagranicznych za Polski rynek. Zyskaj sprawdzonego i doświadczonego partnera w rozwoju Twojego biznesu w Polsce

Potrzebujesz wsparcia w umową przeniesienia praw autorskich?

Skontaktuj się z nami jeżeli: - masz już umowę, ale nie wiesz czy zabezpiecza ona Twoje interesy; - chcesz zbyć / nabyć prawa autorskie ale nie masz umowy;

SHADOW IT dotyczy Twojej firmy?

Skontaktuj się z nami i odzyskaj kontrolę nad tym, w jaki sposób Twoi pracownicy korzystają z narzędzi AI.

potrzebujesz wsparcia przy tworzeniu regulaminu SaaS?

Skontaktuj się z nami. odpowiemy na Twoje pytania i zaproponujemy wsparcie.

Zastanawiasz się, czy narzędzia AI, z których korzystasz w firmie są bezpieczne?

Skontaktuj się z nami. odpowiemy na Twoje pytania albo zaproponujemy szkolenie z bezpieczeństwa korzystania z AI

Nie wiesz jak reklamować wyroby medyczne zgodnie z przepisami?

Skontaktuj się z nami. Odpowiemy na Twoje pytania, doradzimy jak reklamować wyroby medyczne zgodnie z nowymi wymogami

Zastanawiasz się jak legalnie wykorzystać treści stworzone z pomocą AI?

Nie tylko doradzamy w kwestiach prawnych związanych z AI, ale sami korzystamy z narzędzi wykorzystującej sztuczną inteligencję w codziennej działalności kancelarii. Chętnie podzielimy się swoimi doświadczeniami.

Nie wiesz jak prawidłowo informować klientów o obniżkach cen?

Przebrnięcie przez wytyczne UOKiK dot. informowania o obniżkach cen to nie lada wyczyn. Nawet dla nas, prawników. Oszczędź swój czas i miej pewność, że działasz zgodnie z przepisami. Skontaktuj się ze mną! Umówienie spotkania zajmie Ci mniej niż 2 minuty! Wspólnie znajdziemy najlepsze rozwiązanie dla Ciebie i Twojego biznesu

Skonsultuj się z ekspertem

Mierzysz się z zagadnieniem, o którym piszemy w tym artykule? Chcesz wiedzieć więcej? Skontaktuj się ze mną! Umówienie spotkania zajmie Ci mniej niż 2 minuty! Wspólnie znajdziemy najlepsze rozwiązanie dla Ciebie i Twojego biznesu

Udostępnij ten post

Zobacz także

Regulaminy korzystania z narzędzi AI - po co je czytać?

Regulaminy korzystania z narzędzi AI - po co je czytać?

Dlaczego powinieneś przeczytać regulamin narzędzia AI z którego korzystasz? Jakie to ma znaczenie dla bezpieczeństwa Twojego, Twojej firmy albo Twoich pracowników? Ten artykuł odpowiada na te pytania.
Marcin Lisowski
Marcin Lisowski
7 sierpnia 2023
Co powinien zawierać regulamin SaaS (Software as a Service)? 15 niezbędnych elementów

Co powinien zawierać regulamin SaaS (Software as a Service)? 15 niezbędnych elementów

Jeżeli tworzysz lub posiadasz aplikację w modelu SaaS i zastanawiasz się co powinien zawierać Twój regulamin, ten artykuł jest dla Ciebie.
Aleksandra Rojek
Aleksandra Rojek
01.09.2023
Shadow IT – związane z nim ryzyka i jak się przed nimi chronić

Shadow IT – związane z nim ryzyka i jak się przed nimi chronić

Z artykułu dowiesz się czym jest SHADOW IT i jakie ryzyka dla Twojej firmy z tego wynikają.
Marcin Lisowski
Marcin Lisowski
05 września 2023

Let's work together

Dziękujemy! Twoje zgłoszenie zostało wysłane!
Ups! Coś poszło nie tak podczas przesyłania formularza.