Tu znajdziesz odpowiedzi na Twoje pytania.
Ekspercka wiedza prawnicza dla przedsiębiorców i menedżerów

Czy marketplace może zablokować konto sprzedawcy bez uzasadnienia? Zasady e-commerce na 2026 rok
Nie. Blokada konta sprzedawcy wymaga uzasadnienia, i to nie byle jakiego. Platforma sprzedażowa co do zasady nie może zablokować konta sprzedawcy bez wskazania powodów – przepisy unijne wymagają od niej przekazania uzasadnienia decyzji. Istnieją wyjątki, ale są wąskie i nie oznaczają dowolności. Z tego poradnika dowiesz się, na jakich zasadach marketplace może ograniczyć Twoje konto, co musi Ci przekazać i jak możesz zareagować.
Platforma marketplace - blokada konta sprzedawcy bez uzasadnienia
Gdy sama platforma ogranicza, zawiesza lub kończy świadczenie usług wobec sprzedawcy, powinna przekazać mu uzasadnienie tej decyzji. Obowiązek ten wynika przede wszystkim z dwóch unijnych rozporządzeń (P2B oraz DSA) dotyczących m.in. sprzedaży online, które chronią sprzedawców wprowadzając procedury:
- rozporządzenie 2019/1150 (tzw. P2B) – dotyczy relacji między platformą a przedsiębiorcami, którzy z niej korzystają; przewiduje m.in. obowiązek uzasadnienia ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia usług;
- rozporządzenie 2022/2065 (tzw. DSA, akt o usługach cyfrowych) – nakłada na dostawców usług hostingowych, w tym platform, obowiązek przekazania jasnego i konkretnego uzasadnienia m.in. przy ograniczeniu, zawieszeniu lub zakończeniu konta; oraz
- regulamin platformy – powinien wskazywać podstawy, na których platforma może zawiesić lub zakończyć współpracę ze sprzedawcą.
Platforma może więc podjąć decyzję o blokadzie, ale nie może poprzestać na lakonicznym komunikacie typu „naruszenie zasad”. Wyjaśnienie powinno wskazać, co się wydarzyło i na jakim postanowieniu regulaminu dany podmiot się opiera. Postanowienia regulaminu platformy nie mogą naruszać postanowień powyższych rozporządzeń.
Co musi zawierać uzasadnienie blokady konta?
Uzasadnienie musi być konkretne: powinno pozwolić Ci zrozumieć, dlaczego konto zostało ograniczone, i podjąć obronę. Ogólnikowe sformułowanie bez wskazania okoliczności uzasadniających konieczność zastosowania blokowania nie spełnia tej funkcji. W typowym schemacie uzasadnienie obejmuje:
- dokładne określenie, czy konto zostało całkowicie zablokowane, zawieszone, czy ograniczono jedynie wybrane funkcjonalności lub zasięgi;
- wskazanie faktów i okoliczności, które doprowadziły do decyzji (np. konkretnych ofert, zamówień lub zdarzeń);
- wskazanie postanowienia regulaminu (lub przepisu prawa), na którym operator opiera decyzję;
- informację o tym, jak możesz zakwestionować decyzję czyli wnieść odwołanie – w tym o wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg,
- informacja o tym, czy naruszenie zostało wykryte automatycznie (przez algorytm), czy w wyniku weryfikacji przez człowieka oraz informacja, czy blokada nastąpiła po otrzymaniu zgłoszenia od innego użytkownika lub tzw. zaufanego podmiotu sygnalizującego.
Pełny katalog elementów uzasadnienia warto porównać z treścią wiadomości, którą otrzymałeś od platformy. Brak któregokolwiek z tych elementów może być punktem wyjścia do zgłoszenia wezwania o uzupełnienie uzasadnienia, a w przyszłości, jeśli blokada okaże się nieuzasadniona i sprzeczna z przepisami prawa - do pociągnięcia platformy do odpowiedzialności.

Czy są wyjątki? Powtarzające się naruszenia regulaminu
Tak, ale są wąskie. Przepisy P2B przewidują wyjątki od zwykłych wymogów dotyczących zakończenia współpracy, w tym sytuację, w której platforma wykaże, że sprzedawca wielokrotnie naruszał regulamin. Wyjątek nie zmienia podstawowej zasady: platforma nie może działać na zasadzie „bo tak”, zaś obowiązek udowodnienia notorycznego naruszania regulaminu spoczywa na platformie.
Warto pamiętać o trzech kwestiach:
- powtarzalność trzeba wykazać – pojedyncze, incydentalne uchybienie nie jest powtarzającym się naruszeniem; to platforma powinna wskazać, na czym polegały kolejne naruszenia;
- wyjątek dotyczy konkretnych sytuacji – przepisy w zależności od sytuacji przewidują także inne szczególne przypadki, np. gdy platforma ma prawny obowiązek zareagować natychmiast albo gdy istnieje ważny powód, a w DSA – przypadki treści komercyjnych wprowadzających w błąd na dużą skalę;
- wyjątek nie zamyka drogi do skargi – nawet jeśli platforma powołuje się na powtarzalność naruszeń, możesz zakwestionować tę ocenę w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg i przed sądem.
Co zrobić po zablokowaniu konta na marketplace?
Najpierw uporządkuj fakty i dowody, a dopiero potem pisz do platformy. Typowy schemat działania wygląda tak:
- Zachowaj wszystkie komunikaty od platformy, zrzuty ekranu panelu sprzedawcy oraz daty zdarzeń.
- Sprawdź, czy uzasadnienie jest konkretne i wskazuje postanowienie regulaminu, na którym oparto decyzję.
- Porównaj zarzuty z regulaminem w wersji obowiązującej w dniu decyzji.
- Złóż skargę w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg platformy: opisz fakty, dołącz dowody i zachowaj potwierdzenie złożenia.
- Jeśli uzasadnienie jest ogólnikowe, wezwij platformę na piśmie do jego uzupełnienia i wyznacz rozsądny termin.
- Zabezpiecz dane o ofertach, zamówieniach i rozliczeniach, do których nadal masz dostęp.
- Oceń dalsze kroki: skargę do właściwego organu albo roszczenia przed sądem.
Jakie konsekwencje ponosi platforma, która narusza te przepisy?
Naruszenie przepisów P2B o warunkach ograniczenia, zawieszenia i zakończenia świadczenia usług jest w Polsce czynem nieuczciwej konkurencji. Wynika to z art. 17h pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który za taki czyn uznaje działanie w zakresie usług pośrednictwa internetowego naruszające przepisy rozporządzenia 2019/1150, w szczególności dotyczące warunków ograniczenia, zawieszenia i zakończenia świadczenia usług oraz zapewnienia wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
Sprzedawca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może na podstawie art. 18 ust. 1 tej ustawy żądać m.in.:
- zaniechania niedozwolonych działań;
- usunięcia skutków niedozwolonych działań;
- naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych.
{{widget61}}
Kto w Polsce nadzoruje platformy w sprawach DSA?
Z dniem 6 listopada 2026 r. weszła w życie ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 1296),która m. in. wskazuje Prezesa UOKiK jako organ właściwy m.in. w zakresie naruszeń przez dostawców platform internetowych obowiązków z rozdziału III sekcji 4 DSA oraz innych naruszeń DSA skutkujących naruszeniem interesów konsumentów. W pozostałym zakresie (i to właśnie w Twoim przypadku) właściwym organem będzie Prezes UKE.
Jakie błędy popełniają sprzedawcy po blokadzie konta?
Najczęstsze błędy to brak dowodów i brak formalnej reakcji. W typowym schemacie sprzedawcy:
- nie zabezpieczają komunikatów, zrzutów ekranu i danych o sprzedaży, zanim stracą dostęp do panelu;
- poprzestają na jednej wiadomości do obsługi klienta zamiast złożyć skargę w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg;
- nie czytają regulaminu w wersji z dnia decyzji i odpowiadają na zarzuty ogólnikami;
- zakładają nowe konto w celu obejścia blokady, co platforma może potraktować jako kolejne naruszenie regulaminu;
- zwlekają z reakcją, mimo że roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu.
Jak wygląda blokada konta w praktyce?
Zwykle zaczyna się niewinnie - dostajesz kolejnego maila od marketplace, na którym prowadzisz sprzedaż produktów. Z niego dowiadujesz się, że Twoje konto zostało zablokowane. W decyzji jednak brakuje wyjaśnień, albo uzasadnienie jest niejasne. Kiedy uzasadnienie jest niejasne? Wtedy, gdy nie jesteś w stanie ustalić przyczyny nałożenia sankcji, albo podjąć obrony. Zwykle uzasadnienie bywa ogólnikowe, np. poprzez powołanie się na "rażące naruszenie regulaminu", "działanie naruszające zasady konkurencji, czy też że użytkownik "nie spełnia wymagań platformy", nie wskazując przy tym żadnego konkretnego zamówienia ani spornej oferty. Takie działanie stanowi rażące naruszenie wymogów wynikających z P2B oraz DSA, które będąc aktami prawa europejskiego, obowiązują również na polskim rynku e-commerce, a stosować się do nich muszą takie platformy jak Allegro czy Amazon.
Konkurencja gra nieczysto.
Blokada jest skutkiem za ą albo pracy algorytmu. Blokada konta nierzadko bywa efektem nieczystych zagrań ze strony nieuczciwej konkurencji, która potrafi masowo zgłaszać oferty lub generować fałszywe opinie, aby skłonić algorytmy platformy do nałożenia sankcji na Twój sklep. To może być podstawa do podjęcia obrony. W takich sytuacjach z pomocą przychodzi ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Działanie marketplace'u polegające na bezpodstawnym zawieszeniu konta, na przykład w przypadku bezpodstawnych zgłoszeń konkurentów, stanowi wprost czyn nieuczciwej konkurencji na podstawie art. 17h pkt 2 u.z.n.k.. Dzięki temu przepisowi poszkodowany sprzedawca może żądać nie tylko natychmiastowego zaniechania niedozwolonych działań (odblokowania konta), ale również naprawienia wyrządzonej szkody, w tym zwrotu utraconych zysków z okresu blokady.

Najczęściej zadawane pytania o blokadę konta na marketplace
Czy platforma może zablokować moje konto bez podania powodu?
Nie, chyba że zachodzi jeden z wyjątków – wtedy wymogi dotyczące terminu lub formy decyzji mogą być łagodniejsze. Nawet wówczas decyzja nie może być dowolna i możesz ją zakwestionować.
Czy uzasadnienie może być ogólnikowe?
Nie – uzasadnienie powinno wskazywać konkretne okoliczności i podstawę prawną lub regulaminową, tak aby sprzedawca mógł podjąć obronę. Komunikat ograniczony do hasła „naruszenie zasad” nie spełnienia tego wymogu.
Czy mogę żądać odszkodowania od platformy?
Tak, jeśli wykażesz naruszenie przepisów przez platformę, szkodę oraz związek między nimi; podstawą jest m.in. art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który odsyła do zasad ogólnych. Wynik sprawy zależy od okoliczności i dowodów.
Zablokowano Twoje konto sprzedawcy? Czy masz szansę na odblokowanie konta? Skontaktuj się z Sawicki Legal
Ocenimy uzasadnienie decyzji platformy, przeanalizujemy regulaminy i przygotujemy skargę lub wezwanie. W Kancelarii każdą sprawę oceniamy indywidualnie, na podstawie dokumentów i konkretnych okoliczności.
Warto wiedzieć
- Spory z marketplace w Sawicki Legal.
- Na blogu: „Jak legalnie używać zdjęć i grafik w reklamach internetowych?” – blog Sawicki Legal.

Postępowanie restrukturyzacyjne: kiedy warto i kiedy to lepszy wybór niż upadłość?
Zatory płatnicze, rosnące koszty i egzekucja komornicza nie muszą oznaczać końca firmy. Polskie prawo daje przedsiębiorcom w trudnej sytuacji narzędzie, które pozwala zatrzymać spiralę długów i zachować biznes. To postępowanie restrukturyzacyjne. W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega restrukturyzacja przedsiębiorstwa, jakie są rodzaje restrukturyzacji i jak działa układ z wierzycielami. Podpowiadamy też, kiedy restrukturyzacja firmy daje lepsze efekty niż upadłość.
Czym jest postępowanie restrukturyzacyjne?
Postępowanie restrukturyzacyjne to procedura uregulowana w ustawie Prawo restrukturyzacyjne. Pozwala niewypłacalnemu lub zagrożonemu niewypłacalnością dłużnikowi uniknąć ogłoszenia upadłości przez zawarcie porozumienia z wierzycielami, czyli układu. W przypadku postępowania sanacyjnego pozwala też przeprowadzić działania sanacyjne.
W przeciwieństwie do upadłości restrukturyzacja nie służy likwidacji majątku i zaspokojeniu wierzycieli z pieniędzy uzyskanych z jego sprzedaży. Jej celem jest utrzymanie przedsiębiorstwa dłużnika. Przedsiębiorca dalej prowadzi działalność, a zobowiązania spłaca na nowych, realnych warunkach.
Układ może przewidywać na przykład:
- rozłożenie spłaty zobowiązań na raty,
- odroczenie terminu spłaty,
- zmniejszenie wysokości zobowiązań (redukcję),
- konwersję wierzytelności na udziały lub akcje,
- zmianę, zamianę lub uchylenie zabezpieczeń.
Kto może skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego?
Z restrukturyzacji mogą korzystać przedsiębiorcy: osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, spółki handlowe i spółdzielnie, a także wspólnicy osobowych spółek handlowych odpowiadający za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Warunkiem jest to, że dłużnik jest:
- niewypłacalny, czyli utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, albo
- zagrożony niewypłacalnością, czyli jego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.
To ważne, bo nie trzeba czekać, aż będzie za późno. Z restrukturyzacji można skorzystać już wtedy, gdy pojawiają się pierwsze sygnały ostrzegawcze.

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery postępowania:
- postępowanie o zatwierdzenie układu,
- przyspieszone postępowanie układowe,
- postępowanie układowe,
- postępowanie sanacyjne.
Różnią się zakresem udziału sądu, poziomem ochrony przed wierzycielami, czasem trwania i kosztami.
1. Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne, czyli postępowanie o zatwierdzenie układu
Wielu przedsiębiorców wciąż szuka w sieci hasła „uproszczona restrukturyzacja”. To nazwa tymczasowego postępowania wprowadzonego w czasie pandemii, które funkcjonowało w latach 2020–2021. Okazało się na tyle skuteczne, że ustawodawca na stałe przeniósł jego najważniejsze rozwiązania do postępowania o zatwierdzenie układu w formie z obwieszczeniem w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Jak to działa?
- Dłużnik zawiera umowę z nadzorcą układu, czyli licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym.
- Nadzorca dokonuje w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.
- Od tej chwili dłużnik korzysta z ochrony przed egzekucją oraz przed wypowiedzeniem kluczowych umów, takich jak najem, dzierżawa, leasing czy kredyt.
- Dłużnik samodzielnie zbiera głosy wierzycieli, bez zgromadzenia przed sądem.
- Po przyjęciu układu składa się do sądu wniosek o jego zatwierdzenie. Skutki obwieszczenia wygasają, jeśli wniosek nie trafi do sądu w ciągu 4 miesięcy od dnia obwieszczenia.
Zalety:
- najszybsze i zwykle najtańsze postępowanie,
- dłużnik zachowuje zarząd własny, przy czym czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy układu,
- odformalizowana procedura, bo sąd pojawia się dopiero na etapie zatwierdzenia układu.
Kiedy się sprawdzi? Gdy struktura zadłużenia nie jest bardzo skomplikowana, liczba wierzycieli jest umiarkowana, a dłużnik ma z nimi dobre relacje i realną szansę zebrać wymaganą większość głosów. Wierzytelności sporne nie mogą przekraczać 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
2. Przyspieszone postępowanie układowe
Otwiera je sąd, który wyznacza nadzorcę sądowego. Głosowanie odbywa się na zgromadzeniu wierzycieli albo w trybie pisemnym, a przyjęty układ zatwierdza sąd.
- Wierzytelności sporne nie mogą przekraczać 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania.
- Dłużnik zachowuje zarząd własny, ale czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy sądowego.
- Postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem ulegają zawieszeniu z mocy prawa.
Kiedy się sprawdzi? Gdy dłużnik potrzebuje silniejszej, sądowej ochrony i sformalizowanej procedury, ale struktura zadłużenia jest względnie przejrzysta.
3. Postępowanie układowe
Działa podobnie jak przyspieszone postępowanie układowe, ale jest przeznaczone dla sytuacji, w których wierzytelności sporne przekraczają 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Jest bardziej sformalizowane i trwa dłużej, bo wymaga sporządzenia i zatwierdzenia spisu wierzytelności z uwzględnieniem sprzeciwów.
Kiedy się sprawdzi? Gdy wierzyciele kwestionują istnienie lub wysokość wierzytelności, a dłużnik pozostaje w sporze z kontrahentami co do znacznej części zobowiązań.
4. Postępowanie sanacyjne
To najbardziej zaawansowane postępowanie restrukturyzacyjne, które zapewnia dłużnikowi najszerszą ochronę. Służy nie tylko zawarciu układu, ale również przeprowadzeniu działań sanacyjnych, czyli głębokiej przebudowy przedsiębiorstwa.
Najważniejsze cechy:
- sąd wyznacza zarządcę, który co do zasady przejmuje zarząd majątkiem dłużnika (wyjątkowo sąd może zezwolić dłużnikowi na wykonywanie zarządu własnego),
- najszersza ochrona przed egzekucją, bo postępowania egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej ulegają zawieszeniu,
- możliwość odstąpienia, za zgodą sędziego-komisarza, od niekorzystnych umów wzajemnych, np. drogiego najmu czy nierentownych kontraktów,
- uproszczona procedura zwolnień pracowników,
- możliwość zbycia zbędnych składników majątku,
- możliwość skorzystania z pomocy publicznej na restrukturyzację.
Kiedy się sprawdzi? Gdy sam układ nie wystarczy, bo problemy mają charakter strukturalny: nierentowne obszary działalności, przerost zatrudnienia albo wiążące dłużnika, rujnujące umowy. Sanacja jest też rozwiązaniem, gdy wierzyciele prowadzą intensywne egzekucje i potrzebna jest natychmiastowa, pełna ochrona.
Porównanie rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych w skrócie
Postępowanie o zatwierdzenie układu to najszybsza i najtańsza ścieżka. Sąd uczestniczy dopiero na etapie zatwierdzenia układu, dłużnik zachowuje zarząd własny, a ochrona przed egzekucją jest ograniczona w czasie. Wierzytelności sporne nie mogą przekraczać 15%.
Przyspieszone postępowanie układowe otwiera i nadzoruje sąd. Dłużnik zachowuje zarząd własny pod kontrolą nadzorcy sądowego. Postępowanie jest stosunkowo szybkie, a próg wierzytelności spornych również wynosi 15%.
Postępowanie układowe przebiega podobnie jak przyspieszone postępowanie układowe, ale jest przeznaczone dla przypadków, w których wierzytelności sporne przekraczają 15%. Trwa dłużej i zwykle więcej kosztuje.
Postępowanie sanacyjne zapewnia najszerszą ochronę i jako jedyne pozwala odstąpić od umów wzajemnych. Zarząd majątkiem co do zasady przejmuje zarządca. To najdłuższe i najdroższe z postępowań.
{{widget60}}
Układ z wierzycielami: jak go przyjąć?
Układ z wierzycielami jest sercem każdego postępowania restrukturyzacyjnego. To w nim ustala się, w jakiej wysokości, w jakich terminach i w jaki sposób dłużnik spłaci swoje zobowiązania.
Wymagana większość
Układ zostaje przyjęty, jeżeli opowie się za nim:
- większość głosujących wierzycieli,
- mających łącznie co najmniej 2/3 sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom.
Podział na grupy wierzycieli
Dłużnik może podzielić wierzycieli na grupy interesów, np. instytucje finansowe, dostawców, ZUS, i zaproponować każdej z nich inne warunki restrukturyzacji zobowiązań. Daje to dużą elastyczność. Kluczowym dostawcom można na przykład zaproponować szybszą spłatę, żeby utrzymać współpracę.
Jeśli w którejś grupie układ nie uzyska wymaganej większości, nie wszystko jest stracone. Po spełnieniu ustawowych przesłanek sąd może zatwierdzić układ mimo sprzeciwu tej grupy (tzw. cramdown), w szczególności gdy jej wierzyciele nie zostaną zaspokojeni w stopniu mniej korzystnym niż w przypadku upadłości.
Jakie wierzytelności obejmuje układ?
Z mocy prawa układ obejmuje co do zasady wierzytelności powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego lub przed dniem układowym. Są jednak wyjątki:
- wierzytelności zabezpieczone rzeczowo (np. hipoteką, zastawem) są objęte układem tylko w zakresie, w jakim nie znajdują pokrycia w przedmiocie zabezpieczenia, albo gdy wierzyciel wyrazi zgodę na objęcie ich układem,
- układ nie obejmuje wierzytelności ze stosunku pracy ani alimentów,
- należności publicznoprawne (ZUS, urząd skarbowy) można objąć układem, ale obowiązują szczególne zasady dotyczące pomocy publicznej.
Prawomocnie zatwierdzony układ wiąże wszystkich wierzycieli, których wierzytelności są nim objęte, także tych, którzy głosowali przeciw albo w ogóle nie głosowali.
Restrukturyzacja czy upadłość: kiedy restrukturyzacja jest lepsza?
To pytanie zadaje sobie każdy przedsiębiorca w kryzysie. Odpowiedź zależy od jednego kluczowego czynnika: czy przedsiębiorstwo ma szansę znów generować zysk?
Restrukturyzacja będzie lepsza, gdy:
- Działalność ma sens ekonomiczny, ale przytłoczyło ją zadłużenie. Model biznesowy działa, a problemem są zaległości z przeszłości, np. po utracie kluczowego klienta, wzroście kosztów energii czy zatorach płatniczych.
- Przedsiębiorca osiąga bieżące przychody. Restrukturyzacja wymaga regulowania bieżących zobowiązań i spłaty rat układowych.
- Wierzyciele uzyskają więcej niż w upadłości. W postępowaniu upadłościowym wierzyciele niezabezpieczeni często odzyskują tylko kilka procent należności. Układ zapewniający np. 60% spłaty w ratach jest dla nich po prostu korzystniejszy, co ułatwia zebranie głosów.
- Chcesz zachować kontrolę nad przedsiębiorstwem. W większości postępowań restrukturyzacyjnych dłużnik zachowuje zarząd własny. W upadłości zarząd majątkiem przejmuje syndyk.
- Zależy Ci na marce, kontraktach i pracownikach. Upadłość dłużnika zwykle oznacza zakończenie działalności i utratę wartości niematerialnych. Restrukturyzacja pozwala je ocalić.
- Chcesz ograniczyć osobistą odpowiedzialność. Członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają osobiście za jej zobowiązania (art. 299 KSH), jeśli nie złożą w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Mogą się od tej odpowiedzialności uwolnić, jeśli w odpowiednim czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Upadłość może być lepszym wyjściem, gdy:
- przedsiębiorstwo trwale nie generuje przychodów i nie ma perspektyw na poprawę,
- zadłużenie wielokrotnie przewyższa możliwości spłaty nawet przy znacznej redukcji,
- model biznesowy przestał funkcjonować, np. z powodu zaniku rynku,
- wierzyciele są skonfliktowani i nie ma szans na uzyskanie wymaganej większości,
- przedsiębiorca będący osobą fizyczną chce zakończyć działalność i rozważa upadłość konsumencką po wykreśleniu z CEIDG.
Ważne: jeżeli złożono zarówno wniosek restrukturyzacyjny, jak i wniosek o ogłoszenie upadłości, w pierwszej kolejności rozpoznaje się wniosek restrukturyzacyjny. Restrukturyzacja daje więc dłużnikowi „parasol ochronny” również przed wnioskami upadłościowymi wierzycieli.
Sygnały ostrzegawcze: kiedy pomyśleć o restrukturyzacji?
Im wcześniej zaczniesz działać, tym większa szansa na powodzenie. Skonsultuj się z nami, jeśli:
- opóźniasz płatności dla kontrahentów, ZUS lub urzędu skarbowego,
- regularnie finansujesz bieżące zobowiązania nowym zadłużeniem,
- bank wypowiada lub grozi wypowiedzeniem umowy kredytu,
- wierzyciele zapowiadają skierowanie spraw do sądu albo komornika,
- opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące (ustawa domniemywa wtedy niewypłacalność),
- zobowiązania pieniężne spółki przekraczają wartość jej majątku, a stan ten utrzymuje się dłużej niż 24 miesiące.
Pamiętaj, że od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości masz 30 dni na złożenie wniosku. Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego wpływa na bieg tego terminu, dlatego decyzję warto podjąć szybko.

Jak wygląda postępowanie restrukturyzacyjne krok po kroku?
- Diagnoza sytuacji finansowej: analiza zadłużenia, przepływów pieniężnych i perspektyw działalności.
- Wybór rodzaju postępowania dopasowanego do struktury zadłużenia i relacji z wierzycielami.
- Przygotowanie wstępnego planu restrukturyzacyjnego i propozycji układowych.
- Złożenie wniosku przez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Wnioski składa się elektronicznie, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu obwieszczenia dokonuje nadzorca układu.
- Ochrona przed wierzycielami: zawieszenie egzekucji i stabilizacja działalności.
- Negocjacje i głosowanie nad układem.
- Zatwierdzenie układu przez sąd.
- Wykonanie układu, czyli spłata zobowiązań zgodnie z ustalonym harmonogramem.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile trwa postępowanie restrukturyzacyjne?
Zależy od rodzaju postępowania. Postępowanie o zatwierdzenie układu może zakończyć się w ciągu kilku miesięcy, przyspieszone postępowanie układowe trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, a postępowanie sanacyjne nawet ponad rok.
Czy w trakcie restrukturyzacji mogę prowadzić działalność?
Tak. W postępowaniu o zatwierdzenie układu, przyspieszonym postępowaniu układowym i postępowaniu upadłościowym dłużnik zachowuje zarząd własny, ale czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy. W postępowaniu sanacyjnym zarząd co do zasady przejmuje zarządca.
Czy restrukturyzacja chroni przed komornikiem?
Tak. Każde postępowanie zapewnia ochronę przed egzekucją wierzytelności objętych układem, a najszerszą daje postępowanie sanacyjne.
Czy mogę objąć układem zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego?
Tak, ale obowiązują szczególne zasady dotyczące pomocy publicznej. Wymagana jest zgoda właściwego organu, a propozycje układowe muszą spełniać określone warunki.
Co się stanie, jeśli nie wykonam układu?
Wierzyciel może złożyć wniosek o uchylenie układu. Wtedy wierzytelności odzyskują pierwotną wysokość, pomniejszoną o dokonane spłaty, a dłużnikowi grozi upadłość.
Czy restrukturyzacja jest dostępna dla jednoosobowej działalności gospodarczej?
Tak, z postępowania restrukturyzacyjnego mogą korzystać osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Podsumowanie
Postępowanie restrukturyzacyjne to nie ostateczność, tylko narzędzie dla przedsiębiorców, którzy chcą ratować swoje przedsiębiorstwo, zanim będzie za późno. Jeśli działalność przynosi przychody i ma potencjał, a problemem jest nagromadzone zadłużenie, restrukturyzacja i układ z wierzycielami mogą dać Ci czas, ochronę i realny plan wyjścia z kryzysu.
Kluczowe jest działanie z wyprzedzeniem. Im wcześniej rozpoczniesz restrukturyzację, tym więcej masz możliwości i tym większa szansa, że wierzyciele poprą Twoje propozycje układowe.

Współpraca z influencerem bez ryzyka? Jak nie pomylić dobrego pierwszego wrażenia z dobrą umową
Współpraca z influencerem może być dla marki bardzo dobrym sposobem na dotarcie do odbiorców, zwiększenie rozpoznawalności i budowanie wiarygodności.
Twórca może świetnie komunikować się z odbiorcami, pasować do wartości marki i mieć zaangażowaną społeczność. To jednak nie wystarczy, aby bezpiecznie rozpocząć współpracę.
Umowa z influencerem to fundament bezpiecznej reklamy przy kampaniach w social mediach. Bez niej marka ryzykuje utratę kontroli nad treściami, a twórca nie ma gwarancji wynagrodzenia ani ochrony swoich praw.
Dobrze przygotowana umowa z influencerem określa, co obejmuje współpraca w mediach społecznościowych, jakie obowiązki stron wiążą się z kampanią reklamową i na jakich zasach firma może korzystać z treści influencera. To ważne niezależnie od tego, czy influencer prowadzi działalność gospodarczą, czy działa jako osoba prywatna.
Czym jest umowa z influencerem i kiedy jest potrzebna?
Umowa z influencerem to umowa sprowadzająca się przede wszystkim do świadczenia usług marketingowych, w ramach których najczęściej influencer zobowiązuje się do przygotowania i publikacji określonych treści promujących markę, jej produkty lub usługi. Jej treść powinna jasno określać zasady współpracy, zakres obowiązków influencera, sposób wynagrodzenia, a także kwestie związane z wykorzystaniem przygotowanych materiałów i wizerunku twórcy. Warto zadbać również o odpowiednie mechanizmy zabezpieczające przed naruszeniem obowiązujących przepisów, w szczególności dotyczących prawidłowego oznaczania treści reklamowych. Jeżeli przedmiotem kampanii są produkty lub usługi objęte szczególnymi regulacjami prawnymi, umowa powinna określać także procedurę akceptacji materiałów reklamowych przed ich publikacją.
Umowa ma pomóc obu stronom grać do jednej bramki. Dobrze przygotowany dokument porządkuje współpracę, wskazuje wzajemne oczekiwania i ogranicza ryzyko nieporozumień. Jest także pierwszym poziomem zabezpieczenia firmy, ponieważ pokazuje, że marka świadomie określiła obowiązki związane z kampanią i podjęła działania, aby zapewnić jej zgodność prawem.
Forma umowy z influencerem – kiedy forma pisemna jest kluczowa?
Co do zasady umowę z influencerem można zawrzeć w dowolnej formie. Wyjątek dotyczy przeniesienia autorskich praw majątkowych oraz udzielenia licencji wyłącznej — te czynności wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Jeśli strony nie zachowają wymaganej formy, przeniesienie praw lub licencja wyłączna będą nieważne.
Formę pisemną można zachować na dwa sposoby: podpisać papierowy dokument albo złożyć oświadczenia w formie elektronicznej, opatrzone kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi. Taka forma elektroniczna jest równoważna formie pisemnej. Inaczej jest w przypadku licencji niewyłącznej — przepisy co do zasady nie wymagają dla niej formy pisemnej pod rygorem nieważności. Mimo to warto utrwalić uzgodnienia w dokumencie lub korespondencji i precyzyjnie opisać zakres licencji.
Jak precyzyjnie określić zakres współpracy?
To jeden z kluczowych elementów umowy. Precyzyjne określenie przedmiotu współpracy oraz zakresu obowiązków influencera pozwala jasno ustalić, czego strony mogą od siebie wzajemnie oczekiwać, i ogranicza ryzyko nieporozumień na etapie realizacji kampanii.
Już na początku warto również uregulować kwestie związane z nabywanymi prawami oraz ciążącymi na stronach obowiązkami. Szczególną uwagę należy zwrócić na oznaczanie współpracy marketingowej, ustalenie sposobu korzystania z przygotowanego contentu, zgody na wykorzystanie wizerunku, sposobów reakcji na materiał naruszający przepisy prawa, sposoby działania w przypadku kryzysu, czy chociażby zakaz konkurencji.
Kampania może obejmować różne formaty publikacji (posty, rolki, relacje, filmy na youtube). Warto zwrócić uwagę, że niektóre formaty mogą wymagać nieco innego podejścia, a niektóre oznaczenia mogą wynikać z przepisów szczególnych oraz być dodatkowo ograniczone regulaminami poszczególnych platform.
Marka powinna również monitorować publikacje. Ważne, aby posiadała dowody wykonania obowiązków, takie jak zaakceptowane materiały, korespondencja z influencerem, zrzuty ekranu i raporty z kampanii.
Po podpisaniu umowy firma powinna sprawdzić, czy influencer publikuje materiały zgodnie z ustalonych harmonogramem, briefem i zasadami oznaczania reklam, a następnie zachować dowody realizacji kampanii.

Oznaczanie treści reklamowych - reklama nie powinna chować się przed UOKiK
To temat, który w ostatnich latach zyskał na znaczeniu za sprawą intensywnych działań organów, obejmujących zarówno kontrole, jak i publikowanie szczegółowych wytycznych dotyczących stosowania obowiązujących przepisów.
Podstawowym punktem odniesienia dla każdego, kto zajmuje się reklamą influencerską – zarówno po stronie marki zlecającej kampanię, jak i twórcy odpowiedzialnego za jej realizację – powinny być Rekomendacje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dokument wskazuje, jak prawidłowo oznaczać treści reklamowe i ograniczyć ryzyko uznania ich za kryptoreklamę.
Oznaczenie treści reklamowej powinno być:
- czytelne,
- jednoznaczne,
- zrozumiałe dla każdego odbiorcy,
- widoczne zarówno dla stałych obserwatorów, jak i osób, które trafiają na profil po raz pierwszy,
- możliwe do zauważenia zarówno na urządzeniach mobilnych, jak i stacjonarnych,
- a influencer powinien również wskazać markę, którą reklamuje.
Spełnienie tych wymogów nie zawsze sprowadza się jednak do dodania jednego hashtagu czy krótkiej informacji o współpracy. UOKiK zwraca uwagę, że w przypadku treści publikowanych w mediach społecznościowych szczególnie istotne może być dwupoziomowe oznaczanie materiałów reklamowych. Polega ono na połączeniu oznaczenia udostępnianego przez samą platformę z dodatkowym, czytelnym oznaczeniem umieszczonym bezpośrednio w treści publikowanej przez influencera. Takie rozwiązanie pozwala jednoznacznie zakomunikować odbiorcy komercyjny charakter materiału i ograniczyć ryzyko, że informacja o reklamie pozostanie niezauważona.
Twórca stworzył, firma zapłaciła - ale kto ma prawa?
Warto zaznaczyć, że samo wynagrodzenie influencera za przygotowanie materiałów reklamowych nie skutkuje przeniesieniem na firmę autorskich praw majątkowych. Jeżeli influencer stworzył utwór, np. zdjęcie, film czy tekst, co do zasady pozostaje jego autorem. Dlatego strony powinny wyraźnie określić zasady, na jakich firma będzie mogła korzystać z przygotowanych przez influencera treści reklamowych.
W praktyce możliwe są dwa podstawowe rozwiązania dotyczące praw autorskich:
- przeniesienie autorskich praw majątkowych – prawa do utworu przechodzą na firmę w zakresie określonym w umowie, tj. na wskazanych w niej polach eksploatacji;
- udzielenie licencji – autorskie prawa majątkowe pozostają przy influencerze jako twórcy, natomiast firma uzyskuje uprawnienie do korzystania z materiałów w uzgodnionym zakresie.
W przypadku przeniesienia autorskich praw majątkowych konieczne jest zachowanie formy pisemnej umowy albo formy elektronicznej równoważnej formie pisemnej, tj. z opatrzeniem umowy kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi. Taka forma jest również wymagana w przypadku udzielenia licencji wyłącznej. W przypadku licencji niewyłącznej, a więc takiej, która nie przyznaje firmie wyłączności na korzystanie z materiałów, zachowanie formy pisemnej nie jest konieczne.
Należy przy tym pamiętać, że nawet przeniesienie autorskich praw majątkowych nie powoduje wygaśnięcia autorskich praw osobistych twórcy. Odrębnego uregulowania wymaga również kwestia zgody na rozpowszechnianie wizerunku influencera. Samo nabycie praw do utworu może bowiem okazać się niewystarczające, jeżeli materiał zawiera wizerunek influencera, a zakres udzielonej zgody na jego wykorzystanie nie obejmuje planowanego sposobu korzystania z materiału.
Twarz influencera też ma swoje prawa
Kwestią, o której często się zapomina jest to, że prawo do wykorzystania filmu lub zdjęcia nie oznacza automatycznie prawa do wykorzystania wizerunku osoby, która się na nim znajduje. To dwa odrębne zagadnienia.
Nie można zapominać również o innych osobach pojawiających się w takich materiałach. Co do zasady należy zadbać również o to, aby posiadać ich zgody.
Przed startem kampanii reklamowej sprawdź więc, czy umowa współpracy obejmuje nie tylko publikację materiałów, ale także planowane wykorzystanie wizerunku influencera.
{{widget59}}
Flirt z konkurencją: czy influencer może mieć dwa oblicza?
Jeżeli influencer w tym samym czasie promuje bezpośredniego konkurenta, odbiorcy mogą mieć problem z oceną, które rekomendacje są rzeczywiście wiarygodne.
Z perspektywy marki warto więc rozważyć wprowadzenie do umowy odpowiedniej klauzuli ograniczającej takie ryzyka.
Co powinna określać klauzula zakazu konkurencji? Zamiast posługiwać się samym słowem „konkurencja”, warto w szczególności wskazać:
- kategorię produktów lub usług, których dotyczy ograniczenie, np. konkretny rodzaj kosmetyków, a nie wszystkie produkty z branży beauty;
- czas obowiązywania zakazu, w tym to, czy dotyczy wyłącznie okresu trwania umowy, czy także określonego czasu po zakończeniu kampanii;
- wyjątki, takie jak wcześniej zawarte umowy, treści niezależne od influencera albo współprace, które marka zaakceptowała.
Im szersza kategoria produktów, dłuższy okres i więcej kanałów objętych zakazem, tym mocniejszego uzasadnienia biznesowego wymaga takie ograniczenie. Wyłączność powinna odpowiadać skali kampanii, jej harmonogramowi publikacji i wartości wynagrodzenia influencera — zarówno pieniężnego, jak i barterowego.
Dobrze przygotowana klauzula nie ma ograniczać influencera bardziej, niż jest to potrzebne do ochrony interesu marki.
Istotne jest, aby klauzula określała skutki naruszenia zakazu konkurencji. Podpisując umowę warto przewidzieć na taką okoliczność możliwość nałożenia na influencera kar umownych, dochodzenia odszkodowania, a w skrajnych sytuacjach - rozwiązanie umowy.
A jeśli coś pójdzie… niezgodnie ze scenariuszem?
Problemy nie zawsze wynikają ze złej woli. Czasami strony inaczej rozumieją brief, materiał nie spełnia wymagań prawnych albo treść wymaga korekty z powodu okoliczności rynkowych.
Umowa powinna przewidywać procedurę działania w takiej sytuacji.
Może ona obejmować:
- zgłoszenie uwag przez markę,
- określenie terminu na poprawienie materiału,
- obowiązek ponownej publikacji,
- obowiązek usunięcia błędnej wersji,
- czasowe zawieszenie kampanii,
- rozwiązanie umowy w przypadku poważnego albo powtarzającego się naruszenia.
Przykładowe naruszenia mogą obejmować:
- brak oznaczenia reklamy,
- nieprawidłowe oznaczenie,
- publikację bez wymaganej akceptacji,
- naruszenie wyłączności.
W zależności od sytuacji umowa może przewidywać również:
- zwrot części wynagrodzenia,
- karę umowną,
- odszkodowanie uzupełniające,
- obowiązek pokrycia kosztów usunięcia naruszenia,
- zakaz dalszego korzystania z oznaczeń marki.
Reputacja na polu minowym
Przedmiot umowy może być wykonywane zgodnie z postanowieniami umowy, współpraca i komunikacja może przebiegać prawidłowo, a mimo to po pewnym momencie może pojawić się sytuacja, która zmieni sposób postrzegania influencera lub marki.
Może chodzić o kontrowersyjną wypowiedź, konflikt, zarzuty dotyczące naruszenia prawa, postępowanie organu publicznego albo zachowania sprzeczne z wartościami marki. Czasami zmienia się społeczna ocena wcześniejszego zdarzenia - i to, co jeszcze niedawno nie budziło sprzeciwu, zaczyna wywoływać kryzys.
Nie każda kontrowersja powinna automatycznie kończyć współpracę. Marka powinna jednak móc szybko zareagować: wstrzymać publikacje i zadecydować, czy kampanię można bezpiecznie kontynuować.
Klauzula reputacyjna określa, jak strony mają postępować, gdy działania influencera lub inne zdarzenia mogą negatywnie wpłynąć na markę. Może ona przewidywać chociażby zawieszenie publikacji, usunięcie materiałów, czy w skrajnych przypadkach - zakończenie współpracy.
Klauzula nie może pozostawić marce nieograniczonej swobody decyzji. Powinna być ona precyzyjna, co zapewni ochronę interesów influencerów, i jednocześnie zaprojektowana w sposób umożliwiający marce szybką reakcję na potencjalny kryzys wizerunkowy.
Powinna wskazywać, jakie zdarzenia mogą uruchomić reakcję marki oraz kiedy możliwe jest natychmiastowe rozwiązanie umowy.
Marka nie może przewidzieć każdej zmiany okoliczności, ale może ustalić, jak strony będą reagować, gdy współpraca przestanie odpowiadać pierwotnym założeniom.

Gdy reklama podlega dodatkowym regułom
W przypadku produktów i usług z rynków regulowanych samo oznaczenie reklamy nie wystarczy.
Influencer może prawidłowo oznaczyć materiał jako reklamę, wskazać markę i wykonać wszystkie obowiązki zapisane w umowie, a mimo to przygotować content naruszający przepisy prawa. Wynika to z faktu, że samo prawidłowe oznaczenie współpracy nie przesądza o legalności przekazu reklamowego. W przypadku rynków regulowanych influencer musi uwzględniać nie tylko przedmiot umowy, ale również przepisy dotyczące konkretnych produktów, usług oraz sposobu ich reklamowania.
Problemem pojawia się głównie ze względu na to, że większość influencerów nie ma specjalistycznej wiedzy w tych obszarach. Może on nieświadomie użyć niedozwolonego sformułowania, złożyć zbyt daleko idącą obietnicę, pominąć wymagane informacje. Szczególnie wrażliwy jest tu rynek produktów leczniczych, suplementów diety, czy usług finansowych.
Umowa powinna zobowiązywać influencera do korzystania z zatwierdzonych komunikatów. Nie zastępuje ona jednocześnie wewnętrznej weryfikacji materiału przez markę.
OWU i zamówienie kampanii — jak ułożyć współpracę w praktyce?
Firmy, które regularnie pracują z influencerami, mogą przygotować ogólne warunki współpracy.
OWU mogą określać stałe zasady dotyczące oznaczania reklam, praw do contentu, wykorzystania wizerunku, poufności, wyłączności, odpowiedzialności, procedury akceptacji materiałów, reagowania na błędy, zakończenia współpracy.
Konkretna kampania może być następnie realizowana na podstawie zamówienia.
Zamówienie powinno wskazywać:
- promowany produkt lub usługę,
- formaty publikacji,
- kanały komunikacji,
- terminy,
- wynagrodzenie (pieniężne, barterowe, mieszane),
- zakres praw do materiałów,
- wymagane oznaczenia.
Takie rozwiązanie pozwala połączyć stałe zasady z elastycznością konkretnej kampanii.
Planujesz kampanię reklamową prowadzoną z influencerami? Zadbaj o bezpieczne zasady współpracy
Przygotowanie umowy z influencerem nie powinno polegać wyłącznie na uzupełnieniu wzoru. W Sawicki Legal pomagamy firmom zaplanować zasady współpracy z twórcami internetowymi i przełożyć je na konkretne zapisy umowne - od zakresu publikacji i wynagrodzenia, przez prawa autorskie i wykorzystanie wizerunku, po oznaczenie reklamy, wyłączność i procedurę reagowania na problem.
Podsumowanie
Dobre pierwsze wrażenie może być początkiem wartościowej współpracy marki z influencerem. Nie powinno jednak zastępować ustalenia zasad współpracy w umowie zawieranej z influencerem.
Jeżeli Twoja firma planuje współpracę z influencerem, warto sprawdzić nie tylko jego zasięgi i dopasowanie do marki. Równie ważne jest zawarcie umowy współpracy jasno określającej zobowiązania influencera. Warto pamiętać, jak ważne są tu:
- jasny brief,
- prawidłowe oznaczenie reklamy,
- prawa do przygotowanego contentu,
- zgody na wykorzystanie wizerunku,
- procedura reagowania na problemy.
To właśnie takie elementy decydują, czy umowa jest wyłącznie formalnością, czy rzeczywiście pomaga bezpiecznie prowadzić współpracę.

Rada nadzorcza w spółce z o.o. – uciążliwy obowiązek czy rozsądny wybór?
Rada nadzorcza w spółce z o.o. może być ważnym organem nadzoru nad działalnością spółki, w tym nad działaniami zarządu. Kodeks spółek handlowych wskazuje precyzyjne kryteria przesądzające o obowiązku jej ustanowienia: wysokość kapitału zakładowego i liczbę wspólników. Sam rozmiar biznesu ani liczba zatrudnionych osób nie przesądzają więc o obowiązku ustanowienia rady nadzorczej.
Po ustanowieniu rada nie może być wyłącznie formalnym elementem struktury spółki. Przepisy nakładają na nią konkretne zadania i wymagają regularnego działania. Jeśli w praktyce nie będzie wykonywać funkcji nadzorczych, jej ustanowienie może sprowadzić się do kosztownej formalności.
Kiedy spółka z o.o. musi ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną?
Zgodnie z art. 213 § 2 KSH spółka z o.o. musi ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną, jeżeli łącznie spełnia dwa warunki:
- jej kapitał zakładowy przewyższa 500 000 zł;
- ma więcej niż 25 wspólników.
Obie przesłanki muszą wystąpić jednocześnie. Kapitał zakładowy równy 500 000 zł nie wystarczy, ponieważ przepis wymaga, aby tę kwotę przewyższał. Tak samo 25 wspólników nie oznacza jeszcze spełnienia warunku dotyczącego ich liczby - musi ich być więcej.
Przykładowo, obowiązek nie powstanie w spółce z kapitałem 700 000 zł, która ma 25 wspólników. Nie powstanie również w spółce z 30 wspólnikami, której kapitał zakładowy wynosi dokładnie 500 000 zł.
Gdy spełnione są oba kryteria, spółka musi ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną. Wystarczy jeden z tych organów - nie ma obowiązku powoływania obu.
Czy liczba pracowników ma znaczenie?
Nie. Kodeks spółek handlowych nie ustanawia ogólnego progu zatrudnienia, po którego przekroczeniu spółka z o.o. musi powołać radę nadzorczą.
Spółka zatrudniająca kilkaset osób nie musi ustanawiać rady wyłącznie z tego powodu. Z kolei niewielka spółka, która spełnia oba ustawowe kryteria dotyczące kapitału zakładowego i liczby wspólników, ma obowiązek ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną, nawet jeśli zatrudnia niewiele osób.
Odrębne wymagania mogą wynikać z przepisów szczególnych dotyczących określonych rodzajów działalności lub podmiotów. Nie należy jednak automatycznie przenosić takich regulacji na każdą spółkę z o.o.
Czy sytuacja finansowa spółki ma znaczenie?
Nie. Dla obowiązku wynikającego z art. 213 § 2 KSH nie ma znaczenia wysokość przychodów, dochodu ani obrotu spółki. Nie decyduje też to, czy spółka osiągnęła zysk, czy poniosła stratę w danym roku obrotowym.
Liczy się wysokość kapitału zakładowego, nie przychody ani ogólna wartość biznesu, oraz liczba wspólników. Także dobra lub słaba kondycja finansowa sama w sobie nie powoduje obowiązku ustanowienia rady nadzorczej albo komisji rewizyjnej na podstawie tego przepisu.
Rada nadzorcza czy komisja rewizyjna?
Jeśli powstaje obowiązek przewidziany w art. 213 § 2 KSH, wspólnicy mogą wybrać radę nadzorczą albo komisję rewizyjną. Dopuszczalne jest również ustanowienie obu organów, choć do spełnienia ustawowego obowiązku wystarczy jeden.
Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Natomiast komisja rewizyjna koncentruje się przede wszystkim na ocenie sprawozdania finansowego, sprawozdania zarządu z działalności oraz wniosków zarządu dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty, które są przedstawiane wspólnikom.
Powołanie rady lub komisji może wpływać również na indywidualne prawo kontroli wspólników. Co do zasady wspólnik może przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swojego użytku albo żądać wyjaśnień od zarządu. Jeśli działa rada nadzorcza lub komisja rewizyjna, umowa spółki może ograniczyć albo wyłączyć to uprawnienie.
Dlatego wybór między radą nadzorczą a komisją rewizyjną i wpływ tych organów na działanie spółki powinien być adekwatny do jej specyfiki i potrzeb, a nie sprowadzać się wyłącznie do formalnego spełnienia ustawowego wymogu.

Rada powołana, ale nieaktywna? To nadal organ z obowiązkami
W mniejszych spółkach rada nadzorcza bywa powoływana „na wszelki wypadek”, na oczekiwanie inwestora albo dlatego, że wspólnicy uznają ją za element poważniejszej struktury. Potem jej członkowie nie otrzymują informacji, nie analizują działalności spółki i nie podejmują rzeczywistych działań nadzorczych.
Nie oznacza to jednak, że rada przestaje mieć znaczenie albo że jej członkowie mogą traktować funkcję jako czysto formalną.
Zgodnie z art. 219 KSH rada sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki. Może m. in. badać dokumenty spółki, żądać od zarządu i pracowników informacji, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w tym majątku. Do jej obowiązków należy również ocena sprawozdań i wniosków zarządu oraz przedstawienie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z tej oceny.
Posiedzenia rady nadzorczej powinny być zwoływane w miarę potrzeb, ale nie rzadziej niż raz w każdym kwartale roku obrotowego. Wymóg ten wynika z art. 221¹ § 7 KSH. Powołanie rady oznacza więc konieczność zapewnienia jej minimum organizacyjnego: regularnego zwoływania posiedzeń, udostępniania informacji i dokumentowania pracy.
Jaka odpowiedzialność wiąże się z funkcjonowaniem rady nadzorczej?
Członkowie rady nadzorczej mogą odpowiadać wobec spółki w szczególności na zasadach określonych w art. 293 KSH, tj. za szkodę wyrządzoną spółce działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponoszą winy.
Odrębne przepisy określają odpowiedzialność za naruszenia obowiązków informacyjnych wobec rady. Art. 587¹ KSH przewiduje sankcje m. in. za nieprzekazanie w terminie wymaganych informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień, przekazanie ich niezgodnie ze stanem faktycznym lub zatajenie istotnych danych. W zależności od okoliczności może za to grozić grzywna albo kara ograniczenia wolności, a za działanie nieumyślne przepis przewiduje grzywnę.
Z kolei art. 587² KSH dotyczy doradcy rady nadzorczej. Chodzi o doradcę powołanego przez radę nadzorczą na podstawie art. 219² KSH do zbadania określonej sprawy związanej z działalnością lub majątkiem spółki albo przygotowania analizy lub opinii. Nie jest to dowolny doradca spółki ani jej stały konsultant. Sankcje mogą dotyczyć m. in. niezapewnienia takiemu doradcy dostępu do dokumentów lub informacji, przekazania mu danych niezgodnych ze stanem faktycznym albo zatajenia istotnych danych.
Natomiast zgodnie z art. 594 § 2 KSH grzywna do 20 000 zł może grozić członkowi zarządu, który dopuszcza do tego, że spółka przez ponad trzy miesiące pozostaje bez rady nadzorczej w należytym składzie, wbrew prawu lub umowie spółki. Przepis stosuje się odpowiednio do likwidatorów.
Czy rada nadzorcza usprawnia zarządzanie spółką?
Rada może uporządkować nadzór nad zarządem i ułatwić wspólnikom dostęp do informacji. Może być ważnym elementem ładu korporacyjnego, zwłaszcza gdy właściciele nie uczestniczą na co dzień w prowadzeniu biznesu albo spółka przygotowuje się do inwestycji.
Rada nadzorcza nie zastępuje jednak zarządu. Kontroluje i ocenia, ale nie prowadzi spraw spółki ani nie może wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących zarządzania — stanowi o tym wprost art. 219 § 2 KSH. Umowa spółki może uzależnić określone czynności od zgody rady, ale taki mechanizm powinien być opisany precyzyjnie.
Zbyt szeroki lub niejasny katalog spraw wymagających zgody rady może spowolnić działalność firmy. Z kolei rada bez dostępu do informacji i bez realnie określonej roli może stać się dodatkowym kosztem i obciążeniem formalnym.
{{widget58}}
Rada nadzorcza może być warunkiem inwestycji
Obowiązek ustanowienia rady może ujawnić się podczas przygotowania do inwestycji, badania prawnego lub negocjowania warunków wejścia inwestora. Planowana transakcja może wpłynąć na strukturę właścicielską albo kapitał zakładowy, a przez to zmienić ocenę, czy spółka spełnia przesłanki z art. 213 § 2 KSH.
Inwestor może też uzależnić przeprowadzenie transakcji od ustanowienia rady nadzorczej albo zmiany zasad nadzoru. Warto wówczas wcześniej uzgodnić, w jakich sprawach rada będzie mogła wyrażać zgodę, jak będą powoływani i odwoływani jej członkowie oraz czy jej uprawnienia nie utrudnią bieżących decyzji zarządu.
„Rada nadzorcza nie powinna być organem powołanym tylko po to, żeby dobrze wyglądać w dokumentach. Jeśli jej ustanowienie jest dobrowolne i nie odpowiada na konkretną potrzebę spółki, a rada nie wykonuje w praktyce swoich funkcji nadzorczych, może stać się zbędnym obciążeniem.” - Damian Sawicki, radca prawny
Co zrobić, gdy spółka zbliża się do ustawowych progów? Praktyczne wskazówki
Planując założenie spółki z o.o., warto od razu uwzględnić planowaną wysokość kapitału zakładowego i strukturę wspólników. Na tej podstawie można ocenić, czy spółka będzie musiała ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną, i odpowiednio ująć wybrany organ w umowie spółki.
W istniejącej spółce warto monitorować wysokość kapitału zakładowego i aktualną liczbę wspólników. Przed inwestycją lub transakcją, która będzie rzutowała na zmiany właścicielskie od razu lub w przyszłości, należy ocenić, czy zmiany te mogą spowodować łączne spełnienie ustawowych przesłanek. Mając na uwadze konieczność powołania rady, warto z wyprzedzeniem przemyśleć, jakie osoby będą odpowiednie do powierzenia im roli członków tego organu.
Umowa spółki jest źródłem ustanowienia rady nadzorczej albo komisji rewizyjnej. Jeżeli spółka ma mieć jeden z tych organów, jego ustanowienie należy przewidzieć w umowie. Jeśli umowa wymaga w tym kontekście aktualizacji, jej zmiana musi zostać przeprowadzona zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach prawa.

Kiedy rada nadzorcza jest obowiązkowa, a kiedy spółka może powołać ją dobrowolnie i powinna to zrobić?
W spółce z o.o. obowiązek ustanowienia rady nadzorczej albo komisji rewizyjnej powstaje wtedy, gdy kapitał zakładowy przewyższa 500 000 zł, a wspólników jest więcej niż 25. Liczba pracowników, przychody, obroty ani zysk lub strata za dany rok obrotowy same w sobie nie przesądzają o tym obowiązku. Niezależnie od progów określonych w KSH, obowiązek ustanowienia rady nadzorczej może w rzadkich przypadkach wynikać z przepisów szczególnych dotyczących określonych podmiotów lub rodzajów działalności.
Dobrowolne ustanowienie rady może mieć sens, jeśli odpowiada na rzeczywistą potrzebę spółki lub jest elementem uzgodnionej struktury inwestycyjnej. Trzeba jednak pamiętać, że rada nie jest organem „na papierze”: powinna sprawować stały nadzór, w ramach którego ocenia dokumenty, odbywa posiedzenia i wykonuje szereg innych czynności.
Dlatego planując założenie spółki, należy sprawdzić progi dotyczące kapitału zakładowego i liczby wspólników oraz uwzględnić potrzebną strukturę organów w umowie spółki. W istniejącej spółce warto monitorować te progi i oceniać skutki planowanych zmian jeszcze przed transakcją lub inwestycją, a nie dopiero w jej trakcie.
Jeśli planujesz inwestycję albo zmianę struktury właścicielskiej, sprawdź z wyprzedzeniem, czy wpłynie ona na obowiązek ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej.
Częste pytania o radę nadzorczą w spółce z o.o.
Czy spółka z o.o. zatrudniająca ponad 50 osób musi mieć radę nadzorczą?
Nie. Obowiązek z art. 213 § 2 KSH zależy od wysokości kapitału zakładowego i liczby wspólników. Wyjątki mogą wynikać z przepisów szczególnych.
Czy przy przychodach przekraczających określoną kwotę rada nadzorcza jest obowiązkowa?
Nie. Przychody, obrót, dochód ani wynik finansowy spółki nie są przesłankami obowiązku z art. 213 § 2 KSH.
Czy 25 wspólników wystarczy, aby powstał obowiązek ustanowienia rady?
Nie. Wspólników musi być więcej niż 25, a kapitał zakładowy musi przewyższać 500 000 zł. Obie przesłanki muszą być spełnione jednocześnie.
Czy spółka może wybrać komisję rewizyjną zamiast rady nadzorczej?
Tak. Jeśli spełnione są ustawowe przesłanki, wystarczy ustanowić radę nadzorczą albo komisję rewizyjną.
Czy powołanie rady nadzorczej wymaga uwzględnienia jej w umowie spółki?
Tak. Umowa spółki stanowi podstawę ustanowienia rady. Jeżeli jej nie przewiduje, trzeba ją zmienić zgodnie z przepisami prawa.
Ilu członków musi liczyć rada nadzorcza w spółce z o.o.?
Co najmniej trzech. Członkowie rady nadzorczej są powoływani i odwoływani uchwałą wspólników. Umowa spółki może przewidywać inny sposób powoływania lub odwoływania członków rady nadzorczej.
Czy przepisy szczególne mogą wymagać rady nadzorczej, nawet jeśli spółka nie spełnia progów z KSH?
Tak, w specyficznych okolicznościach. Przykładowo zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, rada nadzorcza działa w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego (tzw. spółkach komunalnych). Dotyczy to m. in. spółki z o.o., której wspólnikiem jest gmina, powiat lub województwo - również wtedy, gdy nie spełnia ona progów określonych w art. 213 § 2 KSH.
Zakładasz spółkę, planujesz wejście inwestora lub rośnie liczba wspólników? Sprawdź z Sawicki Legal, czy powinieneś ustanowić radę nadzorczą
Takie zmiany mogą wpłynąć na obowiązek ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. Skonsultuj strukturę spółki lub planowaną transakcję z praktykami z zespołu Sawicki Legal.
Przewodnik po porozumieniu wspólników
Prowadzis biznes ze wspólnikiem albo dopiero planujesz - porozumienie wspólników to Twoja polisa ubezpieczeniowa.
Daj nam znać, co możemy zrobić

REGON: 389141851
KRS: 0000904912
ul. Gdańska 47/49, lok. 24
budynek C, 90-728 Łódź

.avif)























.avif)



