Tu znajdziesz odpowiedzi na Twoje pytania.

Jednym z najczęściej zadawanych pytań dotyczących funkcjonowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest pytanie o odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, ponieważ to zarząd spółki prowadzi jej sprawy i reprezentuje spółkę. Rzadziej pada pytanie o odpowiedzialność wspólników i wiele osób zakłada, że wspólnicy nie ponoszą takiej odpowiedzialności. Czy słusznie? Czy wspólnicy spółki z o.o. faktycznie nie odpowiadają za jej długi?

Z niniejszego artykułu dowiesz się, czy wspólnicy sp. z o.o. mogą odpowiadać za zobowiązania spółki i czy ograniczenie odpowiedzialności, o którym mowa w nazwie spółki z o.o., ma w tej kwestii jakiekolwiek znaczenie.

Czym jest spółka z o.o.?

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to druga najchętniej wybierana forma prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce (najczęściej wybieraną formą jest jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona na podstawie wpisu do CEIDG) i pierwsza w kategoriach działania poprzez strukturę spółki.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową - tak jak spółka akcyjna i prosta spółka akcyjna. Przynależność do tej kategorii spółek powoduje, że spółka z o.o. ma charakterystyczną konstrukcję i odznacza się innymi cechami niż spółki osobowe (czyli spółka jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna).

W jaki sposób sp. z o.o. jest skonstruowana?

Ograniczona odpowiedzialność jest cechą sp. z o.o. wynikającą z konstrukcji tej spółki. Innymi słowy poszczególne jej elementy składają się na charakter spółki i tworzą podstawy do nazwania jej w ten sposób. Dlatego aby lepiej zrozumieć ograniczenie odpowiedzialności charakteryzujące ten rodzaj spółki i przekonać się, czy wpływa ono na sytuację wspólników względem zobowiązań spółki, warto dokładniej przyjrzeć się budowie sp. z o.o.

Kapitałowy charakter spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową. Z punktu widzenia konstrukcji spółki jest to cecha równie ważna, co ograniczenie odpowiedzialności, jeśli nie najważniejsza.

Przymiotnik "kapitałowa" intuicyjnie sugeruje, że podstawą wokół której zbudowana jest koncepcja spółki z o.o. stanowi jej kapitał. Wymogiem formalnym powstania sp. z o.o. jest stworzenie tzw. kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 5 000 złotych.

Kapitał zakładowy powstaje z wnoszonych przez wspólników w ramach zawiązywania spółki wkładów, które określone zostają przez wspólników w umowie spółki. Wnoszone do spółki "na" kapitał zakładowy wkłady (majątek) mogą zasadniczo stanowić pieniądze, rzeczy, czy prawa. Wniesione wkłady przestają być własnością poszczególnych wspólników, a stają się własnością spółki.

W ten sposób powstaje początkowy majątek spółki. Majątki spółki i wspólników są względem siebie oddzielne.

Podmiotowość prawna spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Technicznie przepisy polskiego prawa wprowadzają nieco zamieszania w sferę wyodrębnienia poszczególnych podmiotów stosunków cywilnoprawnych. Niby są ich dwa rodzaje - osoby fizyczne i osoby prawne, ale w zasadzie występuje jeszcze trzecia kategoria - jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. W ramach tej trzeciej grupy działają spółki osobowe.

W obrocie na pewną skalę funkcjonują też spółki cywilne - mylnie rozumiane jako kolejny rodzaj spółki, podczas gdy w rzeczywistości jest to po prostu szczególnego rodzaju cywilnoprawna umowa współdziałania zawierających ją podmiotów, która inaczej niż w przypadku umowy spółki kapitałowej nie powoduje powstania oddzielnego podmiotu (chociaż na płaszczyźnie przepisów podatkowych powstanie takiego oddzielnego podmiotu mogłaby sugerować możliwość uzyskania przez spółkę cywilną NIP).

Sprawa staje się więc skomplikowana, ale w przypadku spółki z o.o. jest o tyle ułatwiona, że nie trzeba wchodzić w szczegóły techniczne, aby zrozumieć sposób funkcjonowania sp. z o.o. w obrocie - jest to po prostu osoba prawna, która posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych oraz co ważne, podmiot zupełnie samodzielny i odrębny względem jej wspólników. Mimo że wspólnicy odgrywają kluczową rolę działając wewnątrz tej spółki.

Jakie są organy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Sp. z o.o. funkcjonuje poprzez swoje samodzielne organy - osoby działające wewnątrz (w ramach) spółki, którym kolektywnie przypisywany jest dany status i uprawnienia.

Organami jest zarząd (jedno albo kilkuosobowy) i zgromadzenie wspólników (kiedy wspólnicy działają kolektywnie). Zdarza się, że sp. z o.o. jest spółką jednoosobową i w takim przypadku jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników, przy czym przepisy o zgromadzeniu wspólników stosuje się wtedy odpowiednio.

W spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 000 złotych, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu, powinien zostać ustanowiony jeszcze inny organ - rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. Rada nadzorcza i komisja rewizyjna mogą zostać ustanowione w spółce jednocześnie (równolegle), nawet jeśli wyżej wymienione kryteria nie są spełnione.

Czy wspólnik może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki z o.o.?

Konstrukcja spółki z o.o. powoduje przejrzyste rozdzielenie podmiotowości wspólników, ich majątku oraz tego jak funkcjonują w ramach spółki, od podmiotowości, majątku, organów i funkcjonowania samej spółki. Dlatego wspólnik ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki tylko w wyjątkowych sytuacjach i w sposób w zasadzie pośredni.

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zasadniczo ponosi sama spółka

Co do zasady za długi spółki odpowiedzialność ponosi sama spółka z o.o. Nie ponoszą jej zatem inne podmioty działające w jej ramach, np. wspólnicy spółki, czy członkowie zarządu.

Jest to ogólna reguła, od której istnieją wyjątki. W takich szczególnych przypadkach odpowiedzialność za długi spółki może rozciągać się zarówno na wspólników, jak i zarząd spółki.

Wspólnicy co do zasady nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o.

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<style>
.quote {
   border: 1px solid black;
   background-color: lightblue;
   text-align: center;
   padding: 10px;
   margin: 20px;
}
</style>
</head>
<body>

<blockquote class="quote">
"Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki".  
</blockquote>

</body>
</html>

Tak brzmi treść art. 151 § 4 Kodeksu spółek handlowych. To jednocześnie pierwszy artykuł Działu I. Kodeksu spółek handlowych, zatytułowanego "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Przepis ten jest na tyle ważny, że na pewno nieprzypadkowo został umiejscowiony jako pierwszy w dziale dotyczącym sp. z o.o. Jego treść może być jednak nieco myląca.

Zamiast skupiać się na dosłownym brzmieniu art. 151 § 4 KSH, lepiej spojrzeć na odpowiedzialność wspólników spółki przez pryzmat jej nazwy i uznać, że w przypadku sp. z o.o. mamy do czynienia z ograniczoną odpowiedzialnością albo brakiem odpowiedzialności wspólnika "co do zasady".

Odpowiedzialność ta nie jest widoczna na pierwszy rzut oka - wydaje się mieć charakter pośredni i powstaje w szczególnych sytuacjach.

Wspólnicy spółki ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania w zakresie swoich wkładów do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Ryzyko, jakie wspólnicy spółki ponoszą w zakresie zobowiązań samej spółki, sprowadza się do:

• ryzyka utraty wniesionych wkładów,
• ryzyka utraty dopłat, ewentualnie efektów powtarzających się świadczeń niepieniężnych - jeżeli umowa spółki przewiduje powyższe i w danej spółce wspólnicy dokonali dopłat lub świadczyli na tej podstawie na rzecz spółki,

odpowiedzialność wspólników spółki jest więc wyjątkowa i pośrednia - aby doszło do jej faktycznego ziszczenia się, spółka musi wpaść w takie kłopoty finansowe, które ostatecznie doprowadzą do utraty majątku spółki w rozmiarach przekraczających poszczególne wkłady wspólników (ew. dopłaty czy utratę efektów/wysiłku włożonego w świadczenia niepieniężne),

• ryzyka solidarnej odpowiedzialności ze spółką w organizacji oraz osobami, które działały w imieniu spółki z o.o. w organizacji, za zobowiązania tej spółki, do wartości niewniesionego wkładu na pokrycie objętych udziałów,

jest to szczególna sytuacja, podtyp ryzyka wskazanego powyżej jako pierwsze, ponieważ:

(a) dotyczy przejściowej formy spółki - spółki w organizacji, która powstaje w dniu zawarcia umowy spółki, ale przed jej zarejestrowaniem w rejestrze przedsiębiorców KRS - a w zasadzie tymczasowego okresu pomiędzy zawarciem umowy spółki i wniesieniem przez wspólników wkładu na pokrycie objętych udziałów albo jej rejestracją,

(b) efektywnie ryzyko nadal ograniczone jest do wartości wkładów, które dany wspólnik zobowiązał się wnieść do spółki w umowie spółki,

(c) ponadto jest to odpowiedzialność solidarna, tzn. uzupełniająca/dodatkowa, obok odpowiedzialności spółki oraz osób, które wówczas działały w imieniu spółki.

Warto przy tym pamiętać, że wskazane wyżej ryzyka wynikają z przepisów Kodeksu spółek handlowych i nie sąjedynymi jakie wspólnicy mogą ponosić w zakresie zobowiązań spółki. W pewnych okolicznościach odpowiedzialność wspólników spółki za jej zobowiązania może powstać również na przykład na gruncie Ordynacji podatkowej – za zobowiązania podatkowe spółki.

Czy pełnienie przez wspólnika funkcji w zarządzie spółki z o.o. ma wpływ na jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki?

Warto pamiętać, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby funkcję członka zarządu spółki z o.o. pełnił jej wspólnik. Jak zatem kształtuje się odpowiedzialność członków zarządu sp. z o.o. i czy może to wpływać na wyjaśnioną powyżej sytuację wspólnika?

Chociaż co do zasady członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to podobnie jak wspólnicy sp. z o.o. może ponosić ją w pewnych okolicznościach. Dzieje się tak, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Członek zarządu spółki może ponosić odpowiedzialność również za zaległości podatkowe spółki.

W tych sytuacjach za długi spółki członkowie zarządu odpowiadają solidarnie wraz ze spółką. Nadal mogą oni uwolnić się od takiej odpowiedzialności, jeśli wykażą, że działali we właściwy sposób pomimo trudności finansowych spółki.

Dlatego gdy wspólnik sp. z o.o. jest jednocześnie członkiem zarządu tej spółki, będzie on ponosił odpowiedzialność na dwóch płaszczyznach - jako wspólnik oraz członek zarządu.

Ograniczona odpowiedzialność wspólników spółki z o.o. - o czym warto pamiętać?

Wskazane w nazwie spółki z o.o. ograniczenie odpowiedzialności nie oznacza, że sama spółka ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania w jakimś ograniczonym zakresie, ale odnosi się do wspólników takich spółek, gdyż sp. z o.o. oferuje szeroką ochronę wspólników przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki.

Można powiedzieć, że wspomniana odpowiedzialność ogranicza się do tego co wspólnicy w spółkę zainwestowali. Jeśli jednak wspólnik należy jednocześnie do zarządu spółki, to w takiej sytuacji ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z o.o. dodatkowo na zasadach dotyczących członków zarządu.

W kategoriach odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki daje to spółce z o.o. przewagę nad działaniem poprzez spółkę osobową, mimo że prowadzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest nieco bardziej sformalizowane i wymaga większych nakładów finansowych.

Natomiast w porównaniu do innych spółek kapitałowych, chociaż podobnie odznaczają się one ograniczeniem odpowiedzialności wspólników (akcjonariuszy) za zobowiązania takich spółek, to jednak w pewnych kategoriach założenie i prowadzenie sp. z o.o. może być tańsze oraz mniej skomplikowane.

Sprzedajesz produkty cyfrowe i zastanawiasz się, czy wszystkie i w każdym przypadku podlegają zwrotom w terminie 14 dni bez podawania przyczyny? Chcesz wiedzieć, czy i jak możesz się zabezpieczyć przed nieuczciwymi praktykami konsumentów przy sprzedaży produktów cyfrowych? Zapraszamy Cię do zapoznania się z artykułem.

Czym jest prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość i komu przysługuje?

Prawo konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie jest niczym nowym i jest powszechnie stosowane bez większego zastanowienia. Konsument nie musi uzasadniać odstąpienia, a uprawnienie jest ograniczone terminem 14 dni liczonych od momentu przekazania konsumentowi nabytego produktu lub od dnia zawarcia umowy.

Przepisy te mają na celu zapewnienie konsumentom możliwości dokonywania świadomych zakupów, co zasadniczo nie jest możliwe przed zawarciem umowy na odległość, ponieważ do zapoznania się z przedmiotem umowy dochodzi po jej zawarciu.

Tak więc, dzięki tej instytucji, konsument po zapoznaniu się z produktem lub usługą może odstąpić od umowy bez podawania przyczyny. W takim przypadku umowę traktuje się jak niezawartą, a strony umowy są zobowiązane do zwrotu tego, co sobie wzajemnie świadczyły.

Czy prawo odstąpienia ma zastosowanie w przypadku nabycia produktów cyfrowych?

Wątpliwości nasuwają się w przypadku produktu elektronicznego, np. e-booka, audiobooka, kursu on-line, webinaru, dostępu do platformy szkoleniowej. Czy w takim przypadku konsument również został wyposażony w prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni?

I tak i nie. Zależy to od rodzaju i właściwości danego produktu cyfrowego oraz spełnienia pewnych obowiązków przez przedsiębiorcę przy zawieraniu umowy z konsumentem.

Produkty cyfrowe, czyli jakie?

Ustawodawca od 1 stycznia 2023 r. w ustawie o prawach konsumenta podzielił produkty cyfrowe na treści cyfrowe i usługi cyfrowe. Podział ten ma kluczowe znaczenie w kontekście możliwości pozbawienia konsumenta prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość.

Zanim jednak do tego przejdziemy, musimy wyjaśnić, co kryje się pod pojęciami treści cyfrowej i usługi cyfrowej.

Różnice między treścią cyfrową a usługą cyfrową

Zgodnie z definicjami ustawy o prawach konsumenta:

treść cyfrowa to:

‍
 „dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej”.  
‍

‍

usługa cyfrowa to:

‍
„usługa pozwalająca konsumentowi na: 1) wytwarzanie, przetwarzanie, przechowywanie lub dostęp do danych w postaci cyfrowej, 2) wspólne korzystanie z danych w postaci cyfrowej, które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi, 3) inne formy interakcji za pomocą danych w postaci cyfrowej”.
‍

‍

Z literalnego brzmienia powyższych definicji wynika, że produkty cyfrowe typu e-book, audiobook, czy nagranie webinaru, udostępniane jednorazowo, np. przesłane jako załącznik do wiadomości e-mail lub udostępnione do pobrania, to typowe treści cyfrowe. Natomiast usługami cyfrowymi są np. usługi wymiany treści wideo i audio, usługi przechowywania plików on-line, poczta elektroniczna, media społecznościowe, czy aplikacje działające w oparciu o chmury.

Co jednak, gdy wymienione wyżej przykłady treści cyfrowych (e-book, audiobook, nagranie webinaru) byłyby udostępniane i przechowywane w ramach platformy szkoleniowej, do której uzyskuje się czasowy dostęp w ramach konta użytkownika (bardzo częsta i powszechna praktyka)? Czy należałoby całość zakwalifikować jako usługę cyfrową?

Z literalnego brzmienia definicji usługi cyfrowej wynika że tak, ponieważ niewątpliwie produkt ten pozwala konsumentowi na m.in. na:

‍
"przechowywanie" i "dostęp do danych w postaci cyfrowej".
‍

Wyłączenie stosowania prawa odstąpienia od umowy nabycia produktów cyfrowych zawartej na odległość

Jak wcześniej wspomniano, powyższe rozważania mają istotne znaczenie ze względu na wyjątki od powszechnie obowiązującego prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość, które zostały wskazane w art. 38 ustawy o prawach konsumenta.

Poniżej zostały omówione sytuacje, w których konsumentom nie przysługuje to uprawnienie w odniesieniu do umów, których przedmiotem jest produkt cyfrowy, mianowicie w odniesieniu do:

1) umów o dostarczanie treści cyfrowych niedostarczanych na trwałym nośniku materialnym, za które konsument jest zobowiązany do zapłaty ceny, jeżeli:

1. przedsiębiorca poinformował konsumenta, że po spełnieniu świadczenia przez przedsiębiorcę utraci prawo odstąpienia od umowy,
2. konsument wyraził zgodę na rozpoczęcie świadczenia przed upływem terminu odstąpienia od umowy zawartej na odległość, czyli dostarczenie treści cyfrowej,
3. konsument przyjął do wiadomości, że spełnienie świadczenia powoduje utratę prawa do odstąpienia,
4. przedsiębiorca przekazał konsumentowi potwierdzenie zawarcia umowy na odległość zawierające informację o udzielonej zgodzie na dostarczenie treści cyfrowych w okolicznościach powodujących utratę prawa odstąpienia od umowy.

Ten wyjątek będzie miał zastosowanie do dostarczenia treści cyfrowych np. w postaci e-booków, audiobooków, czy innych treści cyfrowych niedostarczanych na nośniku materialnym (np. płycie CD, pendrive), np. jako załącznik do wiadomości e-mail. W ten sposób dojdzie do wspomnianego w pkt 1 "spełnienia świadczenia".

W tym przypadku przedsiębiorca przed rozpoczęciem świadczenia jest obowiązany spełnić przesłanki wskazane w pkt 1-4 wyżej.

W praktyce, spełnienie wymagań z pkt 1-3 odbywa się najczęściej poprzez zaznaczenie przez konsumenta checkboxów o odpowiedniej treści w formularzu zamówienia, co jest rozumiane jako "wyraźna" wola konsumenta.

Natomiast wymóg wskazany w pkt 4 spełnia się poprzez zamieszczenie mailowym potwierdzeniu zamówienia informacji, że konsument wyraził zgodę, a w konsekwencji utracił prawo do odstąpienia od umowy.

Po spełnieniu przesłanek, konsument traci prawo odstąpienia od umowy.

2) umów o świadczenie usług, za które konsument jest zobowiązany do zapłaty ceny, jeżeli:

1. przedsiębiorca poinformował konsumenta, że po spełnieniu świadczenia utraci prawo do odstąpienia od umowy,
2. konsument wyraził zgodę na rozpoczęcie świadczenia przed upływem terminu odstąpienia od umowy zawartej na odległość,
3. konsument przyjął do wiadomości, że po spełnieniu świadczenia przez przedsiębiorcę utraci prawo do odstąpienia,
4. przedsiębiorca wykonał w pełni usługę.

W przypadku usług cyfrowych, wymogi wskazane w pkt 1-3 są właściwie tożsame z wymogami dla treści cyfrowej. Wymogi te również muszą zostać spełnione przed spełnieniem świadczenia.

Natomiast przesłanka wskazana w pkt 4 jest zupełnie inna niż w przypadku treści cyfrowych. W przypadku usług cyfrowych wymagane jest wykonanie usługi w pełni.

Odstąpienie od umowy w przypadku nabycia dostępu do platformy kursowej

Zgodnie z literalnym brzmieniem definicji usługi cyfrowej, czasowy dostęp do platformy kursowej, należałoby kwalifikować jako usługę cyfrową, ponieważ produkt ten niewątpliwie zapewnia przechowywanie i dostęp do danych w postaci cyfrowej. W konsekwencji, usługa ta zostałaby wykonana w pełni dopiero po upływie czasu, na który dostęp udzielono.

Jeżeli dostęp ten byłby dłuższy niż 14 dni to konsument niewątpliwie miałby pole do nadużyć. Przykładowo do zapoznania się z materiałami, skopiowania, pobrania, czy w inny sposób ich wykorzystania, a następnie odstąpienia od umowy przed upływem 14 dni.

W takim przypadku przedsiębiorca mógłby jedynie odliczyć od kwoty zwrotu, proporcjonalnie obliczoną wartość odpowiadającą okresowi, przez jaki konsument korzystał z usługi do czasu odstąpienia.

Sytuacja przedstawiałaby się zupełnie inaczej i zdaje się, że słuszniej, gdybyśmy zakwalifikowali czasowy dostęp do platformy kursowej, jako treść cyfrową. W takim przypadku konsumentowi nie przysługiwałoby prawo do odstąpienia od umowy, bowiem przy treści cyfrowej nie ma wymogu "wykonania usługi w pełni", zaś "spełnienie świadczenia" ziściłoby się z chwilą udzielenia dostępu do platformy.

Jaki był cel wprowadzonych regulacji dotyczących usługi cyfrowej?

Często, gdy przepisy pozostawiają wątpliwości, pomocne okazują się uzasadnienia aktów prawnych, które te wątpliwości wprowadziły. Z uzasadnienia może wynikać jaki był cel ustawodawcy i na tej podstawie zweryfikować, czy ten cel został odwzorowany w literalnym brzmieniu przepisów. Jeżeli nie, można posłużyć się interpretacją celowościową w miejsce dotychczas wspominanej interpretacji literalnej.

(Nie)przydatność motywów ustawodawcy polskiego

Niestety w uzasadnieniu do ustawy zmieniającej ustawę o prawach konsumenta, wprowadzającej definicję usługi cyfrowej, nie znajdziemy przydatnych wyjaśnień, czy wskazówek w omawianym zakresie.

Biorąc jednak pod uwagę obowiązującą w naszym kraju koncepcję "racjonalnego prawodawcy" stosowaną przy interpretacji, można przypuszczać, że jego celem nie było zapewnienie konsumentom wspomnianego pola do nadużyć kosztem przedsiębiorców.

Szersze, ale wciąż niesatysfakcjonujące motywy ustawodawcy europejskiego

Jako że ustawa zmieniająca ustawę o prawach konsumenta, stanowi implementację dyrektywy Omnibus, to warto poszukiwać wskazówek także w tym dokumencie.

Jak się okazuje, ustawodawca europejski zauważył, że treści cyfrowe mogą być dostarczane w sposób ciągły przez czas oznaczony, a nie tylko jednorazowo, jak również mogą obejmować szereg odrębnych dostaw. Mimo zasadności tego spostrzeżenia, wciąż nie dysponujemy jednoznaczną odpowiedzią w zakresie przechowywania i udostępniania danych w postaci cyfrowej.

Co więcej, ustawodawca wskazał, że w razie wątpliwości co do tego, czy umowa jest umową o świadczenie usług, czy umową o dostarczanie treści cyfrowych, należy stosować przepisy dotyczące prawa do odstąpienia od umowy w przypadku usług.

‍

Podsumowanie

Omawiane zagadnienie z pewnością nie jest jednoznaczne i wymaga kompleksowej analizy w odniesieniu do konkretnego przypadku. Każdy produkt cyfrowy, wobec którego zachodzą jakiekolwiek wątpliwości (w tym case kursu on-line/platformy szkoleniowej), należy rozpatrywać indywidualnie. Najmniejsze detale mogą mieć istotne znaczenie przy kwalifikacji danego produktu cyfrowego jako treści albo usługi cyfrowej. Każdorazowo jednak pod uwagę należy brać: zasadniczy przedmiot produktu, jego zastosowanie i właściwości oraz ekonomiczny sens umowy.

Póki co nie dysponujemy orzecznictwem odnoszącym się do usług cyfrowych we wspomnianym zakresie. Pozostaje nam samodzielne poszukiwanie rozwiązań, które są uzasadnione przede wszystkim biznesowo, jak i prawnie. W razie ewentualnego sporu dojdzie do zmierzenia się tych rozwiązań z niejasnymi i nieracjonalnymi regulacjami. Sądy, rzecznicy praw konsumentów, jak i urzędnicy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, niewątpliwie, będą mieli spore wyzwanie.

‍

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to podmiot, który z roku na rok zdobywa coraz większą popularność. Duża część przedsiębiorców decydująca się na jej założenie nie jest świadoma tego, jak wygląda proces rejestracji spółki z o.o. i jakie wyzwania się z tym wiążą.

Na czym polega rejestracja spółki z o.o.?

Rejestracja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to proces polegający na formalnym zarejestrowaniu firmy w odpowiednim rejestrze.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to najchętniej wybierany w Polsce typ spółki handlowej i jednocześnie druga najchętniej (po JDG) wybierana forma prowadzenia działalności gospodarczej.

Założenie spółki nie jest problematyczną czynnością. Co więcej, może to zrobić praktycznie każdy i będzie ona dobrym wyborem dla większości rodzajów działalności. W formie spółki z o.o. swoją działalność mogą rozpoczynać także cudzoziemcy. Na założenie spółki z o.o. pozwolić sobie nie może jedynie inna jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Sposoby rejestracji spółki z o.o.

Spółka z o.o. to podmiot, który może zostać założony na dwa równoważne ze sobą sposoby: tradycyjny (poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego oraz zgłoszenie spółki w rejestrze przedsiębiorców KRS) albo poprzez wykorzystanie elektronicznego wzorca umowy spółki i zarejestrowanie jej przez Internet za pośrednictwem platformy S24.

Decyzja o wyborze, który z tych trybów posłuży przy rejestracji spółki, leży w rękach przedsiębiorcy.

Procedura rejestracji spółki z o.o. online (S24)

Spółka S24 stawia sobie za cel ułatwienie procesu zakładania spółki poprzez wykorzystanie potencjału Internetu. Dzięki tej innowacyjnej platformie, osoby fizyczne i prawne mają możliwość założenia spółki w sposób prosty, szybki i wygodny, bez konieczności wychodzenia z domu czy biura.

Rejestrowanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za pośrednictwem portalu S24 to sposób rejestracji, który ciągle zyskuje na popularności. W 2022 roku Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało raport ujawniający liczbę rejestrowanych rocznie spółek za pośrednictwem tego systemu. Poniższy wykres uwzględnia dane zebrane od 2016 roku do III kwartału 2021 roku.

Z danych zgromadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że co roku przy użyciu portalu S24 założyć spółkę z o.o. przez Internet decyduje się ponad 25 tysięcy osób. Z kolei w samym roku 2020 wynik ten przekroczył próg 40 tysięcy.

Czym jest system S24?

System S24 (S24) to system teleinformatyczny umożliwiający elektroniczną rejestrację podmiotów gospodarczych, takich jak np. spółka z o.o., spółka komandytowa, spółka jawna za pomocą Internetu. Opcja ta jest dostępna od 1 stycznia 2012 roku i jej funkcjonowanie regulują przepisy zawarte w Kodeksie Spółek Handlowych.

Nazwa systemu wywodzi się od czasu trwania owej rejestracji przez Internet, ponieważ trwa ona zaledwie 24 godziny i nie generuje żadnych dodatkowych opłat oprócz opłaty sadowej i za ogłoszenie w MSiG, która jest jednak niższa, niż w przypadku tradycyjnej rejestracji.

Całokształt procedury rejestracyjnej wymaga zwykle jedynie posługiwania się dostępnymi na platformie wzorami dokumentów i wniosków. Istnieje też możliwość wczytania dokumentów zewnętrznych.

Obecnie w systemie S24 można założyć spółkę: jawną, komandytową, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostą spółkę akcyjną.

Rejestracja przy użyciu portalu krok po kroku

1) Przygotowanie podstawowych informacji na temat spółki – aby rozpocząć zakładanie spółki z o.o. należy być zaopatrzonym w szereg informacji, tj. nazwa, adres siedziby spółki oraz wszelkie dane adresowe spółki, lista członków organów zarządczych i wspólników, sąd rejestrowy, przedmiot działalności spółki oraz formę prawną spółki.

2) Posiadanie elektronicznego podpisu – do rejestracji spółki konieczne jest także posiadanie elektronicznego podpisu. Obecnie dokumenty można podpisywać elektronicznie za pomocą Profilu Zaufanego (system informatyczny został stworzony przez nasze państwo. Musimy uprzednio dokonać potwierdzenia tożsamości albo w urzędzie albo w bankowości elektronicznej) oraz podpisu kwalifikowanego (przepis wykupowany u zewnętrznego dostawcy).

3) Założenie konta w systemie S24 – obecnie z portalu S24 można korzystać jedynie po założeniu konta. Po wejściu na stronę Ministerstwa Sprawiedliwości należy kliknąć zakładkę “S24 – Rejestracja spółki”. Aby założyć konto, należy podać adres mailowy oraz hasło. Co ważne, każdy wspólnik i członek zarządu musi posiadać aktywne konto w systemie S24.

4) Wprowadzenie danych firmy – po zalogowaniu należy wejść w zakładkę “Moje przedsiębiorstwa”, a następnie “Dodaj przedsiębiorstwo”. W pierwszym etapie wystarczy podać nazwę przedsiębiorstwa, wybraną formę prawną oraz siedzibę firmy. Na koniec potwierdzamy całość, klikając przycisk “Zapisz“.

5) Przygotowanie niezbędnych dokumentów do założenia spółki – aby skutecznie przeprowadzić rejestrację spółki w trybie S3 należy posiadać szereg dokumentów: umowa spółki, oświadczenie o wniesieniu kapitału, lista wspólników, oświadczenie, czy spółka jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy, lista adresów do doręczeń członków organu lub osób uprawnionych do powołania zarządu, lista adresów do doręczeń osób reprezentujących spółkę, likwidatorów lub prokurentów. Trzy ostatnie dokumenty nie są dostępne we wzorach w systemie i trzeba je przygotować samodzielnie. Przygotowane dokumenty należy zeskanować i wgrać do systemu w formacie PDF i podpisać je elektronicznie.

6) Podpisanie wprowadzonych dokumentów - po wprowadzeniu dokumentów przechodzimy do zakładki "podpisy". Przed podpisaniem dokumentu niezbędne jest dodanie osoby uprawnionej do tej czynności. Dokumenty można podpisać albo przez profil zaufany ePUAP lub podpis kwalifikowany.

7) Złożenie wniosku o rejestrację spółki i jego opłata – składamy wniosek razem z wcześniej przygotowanymi załącznikami, a następnie go opłacamy, żeby został rozpatrzony. Wniosek należy wysłać do sądu rejestrowego właściwego dla siedziby spółki. Z tego względu we wniosku o rejestrację spółki wypełniamy adres siedziby spółki oraz wskazujemy sąd.

W trakcie tego procesu przedsiębiorcę może wspierać pełnomocnik, który wyposażony w niezbędne pełnomocnictwo może przeprowadzić cały proces, ograniczając udział zarządu do złożenia niezbędnych podpisów na dokumentach.

Dokumenty wymagane przy rejestracji spółki z o.o. online

Do rejestracji spółki z o.o. przez Internet potrzebny jest nam szereg dokumentów:

1) Umowa spółki z o.o. - dokument ten uzupełniamy za pomocą wzorca umowy spółki, który jest nam udostępniany bezpośrednio przez system S24. Wzorzec umowy spółki udostępniony w systemie składa się z kilkunastu paragrafów dotyczących m. in: przedmiotu działalności wspólników wraz z określeniem ich roli w spółce, wysokości wkładów, czasu trwania spółki, podziału zysków i strat, możliwości zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika, trybu zmiany umowy spółki, a także informacji o reprezentacji spółki. Co ważne, w umowie spółki ustala się także wysokość kapitału zakładowego. Umowę spółki podpisują wspólnicy.

2) Oświadczenie o wniesieniu kapitału - takie oświadczenie powinno zawierać informację, że wkłady pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego zostały w całości wniesione przez wszystkich wspólników. Musi zostać podpisane przez wszystkich członków zarządu.

3) Lista wspólników spółki z o.o. - w tym dokumencie należy ująć takie dane wspólników zakładający spółkę jak: imię i nazwisko wspólnika, jego adres zamieszkania, numer dowodu osobistego lub PESEL, liczbę posiadanych udziałów oraz ich wartość. Listę wspólników musi podpisać zarząd spółki z o.o. z ustaloną zasadą reprezentacji.

4) Oświadczenie czy spółka jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - krótkie oświadczenie zarządu spółki o tym, czy jest ona cudzoziemcem w rozumieniu ustawy (np. jeśli wspólnik będący obcokrajowcem posiada 51% udziałów) i czy jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości położonych na terytorium Polski.

5) Lista zawierająca dane oraz adresy do doręczeń osób uprawnionych do reprezentowania spółki (tj. lista adresów do doręczeń członków organu lub osób uprawnionych do powołania zarządu, lista adresów do doręczeń osób reprezentujących spółkę, likwidatorów lub prokurentów)

Koszty rejestracji spółki online (S24)?

Założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest procedurą całkowicie bezpłatną i także tutaj konieczne jest opłacenie wniosku. Jednakże, tryb ten jest niewątpliwie tańszą opcją niż skorzystanie z usług notariusza.

Opłaty związane z rejestracją spółki z o.o. za pośrednictwem portalu S24 przybierają dwa wymiary. Na pełną kwotę składają się trzy elementy: opłata sądowa w wysokości 250 zł za wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym, opłata w wysokości 100 zł za ogłoszenie pierwszego wpisu w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym” oraz opłata manipulacyjna operatora płatności.

Czas trwania rejestracji spółki z o.o. online (S24)?

Opłacony wniosek powinien zostać rozpoznany przez sąd rejestrowy właściwy dla siedziby spółki, jak nazwa portalu sugeruje, w terminie 24 godzin. W praktyce wygląda to jednak inaczej. Z uwagi na ciągłe obłożenie sądów standardowa rejestracja potrafi trwać od dwóch do trzech dni roboczych, a w szczególnych sytuacjach nawet i dwa tygodnie.

Podczas korzystania z systemu S24 mogą wystąpić różne problemy techniczne, takie jak przeciążenie serwera, problemy z łącznością internetową czy trudności w korzystaniu z platformy. Wszystkie te czynności mogą wpływać na płynność procesu rejestracji.

Wady oraz zalety rejestracji spółki z o.o. online (S24)

Wady rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością online

Zakładanie spółki z o.o. ma sporo wad, o których należy pamiętać:

a) Ryzyko błędów w procesie rejestracji – w przypadku samodzielnego zakładania spółki przez Internet istnieje ryzyko popełnienia błędów w procesie rejestracji. Błędne wypełnienie formularzy lub nieuwzględnienie istotnych informacji może prowadzić do opóźnień lub problemów w przyszłości.

b) Ograniczona elastyczność w dostosowywaniu procesów – platformy online do zakładania spółek zwykle oferują standardowe procedury i formularze, co może oznaczać ograniczoną elastyczność w dostosowywaniu procesów do indywidualnych potrzeb. Niektóre niestandardowe wymagania mogą wymagać dodatkowych działań poza platformą. Jednym z takich ograniczeń są chociażby ograniczenia dotyczące zasad reprezentowania spółki. System S24 pozwala na to, aby reprezentacja spółki z o.o. była jednoosobowa bądź wieloosobowa. Jednakże nie pozwala on na to, aby przyznawać osobom wchodzących do zarządu różne prawa czy też różne obowiązki.

c) Wspólnicy muszą sami orientować się w procedurze albo korzystać z pomocy prawników – skoro umowy nie przygotowuje notariusz, a wspólnicy mają do wyboru kilka wariantów umowy dostępnych w formularzu. Muszą rozumieć różnice pomiędzy poszczególnymi wariantami i dokonać wyboru opcji pasującej do ich potrzeb. Zwykle będzie to wymagało konsultacji prawnych.

d) System S24 nie zapewnia wzorów wszystkich załączników potrzebnych do rejestracji spółki – część załączników należy sporządzić samodzielnie i wczytać je do systemu. Nie ma pełnego automatyzmu systemu.

e) Nie zawsze system działa poprawnie – obsługa systemu elektronicznego może być też dla niektórych użytkowników kłopotliwa, szczególnie że zdarza się, że system nie działa w 100% poprawnie.

f) W systemie S24 kapitał zakładowy może być pokryty wyłącznie wkładami pieniężnymi – w wypadku zakładania spółki z o.o. przy udziale notariusza kapitał zakładowy może zostać także pokryty przy użyciu wkładów niepieniężnych.

Zalety rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością online

Popularność systemu S24 jest związana także z dużą ilością plusów:

a) Oszczędność czasu – proces zakładania spółki przez Internet jest zazwyczaj szybszy niż tradycyjne metody. Wystarczy dostęp do Internetu i kilka prostych kroków, aby zarejestrować spółkę z o.o.. Jak wskazuje sama nazwa systemu, wniosek o rejestrację spółki powinien zostać rozpoznany w terminie jednego dnia od daty jego wpływu. Musimy jednak pamiętać, że to termin teoretyczny. Mimo to, rejestracja spółki w systemie S24 jest szybsza niż ta mająca miejsce w sposób tradycyjny.

b) Wygoda – możliwość założenia spółki przez Internet oznacza, że można to zrobić z dowolnego miejsca i o dowolnej porze, eliminując konieczność wizyt w biurach rejestracji lub u notariusza. Zawiązanie i rejestracja spółki odbywa się w 100 % przez Internet. Wspólnicy muszą jedynie dysponować kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

c) Niższe koszty – zawiązanie i rejestracja spółki w systemie S24 jest prostsza i tańsza. Odpada koszt taksy notarialnej, bo w systemie S24 do zawarcia umowy spółki z o.o. nie ma wymogu zachowania formy aktu notarialnego, niezbędnej przy spółce zawieranej tradycyjnie. Zamiast umowy sporządzanej przez notariusza, w systemie S24 korzystamy z wzorca umowy, wybierając interesujące nas warianty regulacji. Opłata sądowa od wniosku o rejestrację jest o połowę niższa i wynosi 250 zł zamiast 500 zł należnych przy tradycyjnej rejestracji.

d) Łatwy dostęp do informacji – platformy online oferujące zakładanie spółek zwykle udostępniają bogate źródła informacji i poradników, które mogą pomóc w procesie rejestracji. Jest to szczególnie przydatne dla osób, które nie są zaznajomione z procedurami i wymogami.

e) Szybki start działalności – dzięki zakładaniu spółki z o.o. przez Internet można szybko rozpocząć działalność gospodarczą. Po zakończeniu procesu rejestracji można natychmiast przystąpić do prowadzenia działalności, co pozwala na szybkie wejście na rynek.

f) Bezpieczeństwo – system S24 to portal rządowy, który nie udostępni prywatnych informacji osobom niepożądanym.

‍

W celu uzyskania wiarygodności, czy utrzymania pozycji na rynku, każda firma potrzebuje silnych fundamentów w Internecie, ponieważ to właśnie tam informacji szukają potencjalni klienci. Strona internetowa jest jednym z najprostszych i najbardziej opłacalnych sposobów promowania biznesu. Powyższe sprawia, że obecnie coraz rzadziej można spotykać firmy nieposiadające strony internetowej. Jednak samo założenie strony nie zawsze jest wystarczające, szczególnie z uwagi na obowiązujące przepisy prawne.

Jeżeli chcesz założyć stronę internetową lub dostosować już funkcjonującą stronę do wymogów prawnych, ten artykuł jest dla Ciebie. Z niego dowiesz się, czy Twoja strona internetowa powinna mieć regulamin

Czym jest regulamin?

W dużym skrócie - regulamin jest dokumentem określającym zasady korzystania z danej strony, może również zastąpić umowę zawieraną na odległość. Regulamin jest określany przez dostawcę strony, wobec czego stanowi narzędzie ochrony jego interesów. Treść regulaminu nie może być jednak dowolna, w szczególności nie może zawierać klauzul niedozwolonych (abuzywnych), dzięki czemu stanowi jednocześnie środek zapewniający ochronę konsumentom przed nieuczciwymi praktykami.

Czy z przepisów prawa wynika obowiązek posiadania regulaminu strony internetowej?

To zależy, czy za pośrednictwem strony świadczone są usługi drogą elektroniczną (zwane również jako "usługi społeczeństwa informacyjnego").

Świadczenie usługi drogą elektroniczną następuje na indywidualne żądanie usługobiorcy (zainteresowanego), bez jednoczesnej obecności stron (bez fizycznej obecności klienta), za pomocą systemu teleinformatycznego (za pośrednictwem Internetu) i jest zautomatyzowane, np. złożenie zamówienia, dokonanie płatności, założenie konta, przekazywanie informacji handlowych pocztą elektroniczną (newsletter), oferowanie informacji, dostęp i przechowywanie danych, udostępnianie materiałów video, usługi wyszukiwania, prezentowanie informacji, usługi komunikacji internetowej (np. za pośrednictwem chatu lub formularza kontaktowego).

Jeżeli świadczysz usługi drogą elektroniczną w ramach strony internetowej, to posiadanie regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną jest konieczne. Co więcej, jesteś również obowiązany do powszechnego i bezpłatnego udostępnienia treści regulaminu, aby potencjalni klienci mogli się z nim zapoznać przed zawarciem umowy o świadczenie takich usług. Jeżeli klienci nie będą mieli możliwości zapoznania się z tym regulaminem przed zawarciem umowy, to nie będzie on ich obowiązywał.

Z powyższego płynie wniosek, że prawie każda strona internetowa musi mieć regulamin. Jednak należy pamiętać, że powinien on zostać stworzony indywidualnie, na potrzeby danej strony.

Co powinien zawierać regulamin strony internetowej?

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną określa zasady korzystania ze strony, które nie mogą być ustalane dowolnie, ponieważ istnieje wiele bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, które określają prawa lub obowiązki niepodlegające swobodnej regulacji. Przedsiębiorcy, jako podmioty profesjonalne, nie mogą modyfikować tych bezwzględnych regulacji, ponieważ stanowiłoby to wprowadzenie konsumentów w błąd.

Postanowienia, które są niedozwolone w stosunkach z konsumentami nazywane są klauzulami niedozwolonymi lub abuzywnymi. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi zestawienie takich klauzul w Rejestrze klauzul niedozwolonych. Unikaj tych klauzul na Twojej stronie internetowej.

Obowiązkowe elementy regulaminu strony internetowej

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną wskazuje, co powinien zawierać regulamin strony internetowej, za pośrednictwem której świadczone są usługi drogą elektroniczną:

1) rodzaje i zakres usług świadczonych drogą elektroniczną, np. usługa prowadzenia konta na stronie internetowej,

2) warunki świadczenia usług drogą elektroniczną, w tym odpłatność, wymagania techniczne niezbędne do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym się posługujesz oraz zakaz dostarczania treści o charakterze bezprawnym,

3) warunki zawierania i rozwiązywania umów o świadczenie usług drogą elektroniczną, np. w jaki sposób mogę założyć konto, czy z niego zrezygnować,

4) tryb postępowania reklamacyjnego, gdyby okazało się, że świadczone usługi elektroniczne nie są zgodne z umową.

Fakultatywne elementy regulaminu strony internetowej

Powyższe wymogi nie są jedynymi narzucanymi na przedsiębiorców oferujących swoje towary lub usługi za pośrednictwem Internetu, w tym za pomocą stron internetowych. Poza nimi, istnieje szereg obowiązków spoczywających na przedsiębiorcach, wynikających głównie z ustawy o prawach konsumenta oraz Kodeksu cywilnego, różniących się zasadniczo tym, że ustawodawca nie narzuca w jakiej formie mają one zostać zrealizowane.

Z praktycznego punktu widzenia regulamin jest idealnym do tego miejscem.

Jeżeli nie chcesz mieć kilku regulaminów na swojej stronie internetowej, możesz je połączyć z innymi regulaminami, np. regulaminem SaaS (Software as a Service) lub regulaminem korzystania z narzędzi AI. Szczegóły na temat tych regulaminów możesz znaleźć w naszych artykułach:

15 niezbędnych elementów regulaminu SaaS (Software as a Service)

Regulaminy korzystania z narzędzi AI

Jednak w takim przypadku musisz zwrócić szczególną uwagę na przejrzystość takiego dokumentu.

‍

Sankcje - co grozi za brak regulaminu strony internetowej?

Brak regulaminu wynikającego z ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną jest uznawany przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w postaci naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, za co grozi kara finansowa do 10% obrotu.

{{widget10}}

Co poza regulaminem powinno się znaleźć na stronie internetowej?

Tworząc ten artykuł nie sposób, chociażby, nie wspomnieć o równie istotnym dokumencie dla każdej strony internetowej, którym jest polityka prywatności.

Jest ona związana z przepisami prawnymi związanymi z ochroną danych osobowych, mianowicie z rozporządzeniem 2016/679 o ochronie danych osobowych, jak i ustawą Prawo telekomunikacyjne. Te akty prawne również nakładają na przedsiębiorców obowiązki informacyjne, jednocześnie nie wskazując w jaki sposób mają one zostać zrealizowane.

Do szczegółów w zakresie polityki prywatności wrócimy w jednym z kolejnych artykułów.

‍

‍

‍

‍

‍

‍

Co to jest TERM SHEET? 

Term sheet to dokument, który jest używany zarówno w inwestycjach VC na etapie przed zawarciem umowy inwestycyjnej, jak i w transakcjach M&A. Zawiera kluczowe ustalenia między inwestorem a właścicielami przedsiębiorstwa, które są przedmiotem planowanej inwestycji lub transakcji.

Term sheet to również pierwszy dokument, który określa podstawowe cele i warunki na jakich ma zostać zawarta umowa inwestycyjna lub transakcja, takie jak wartość inwestycji, uprawnienia inwestora w firmie, prawa i obowiązki stron, wyłączności negocjacji itp. Term sheet jest podstawą do dalszych negocjacji, a jednocześnie już na początkowym etapie rozmów pozwala na ustalenie priorytetów inwestorów czy zasad ponoszenia kosztów związanych z transakcją

Term sheet to dokument, który chroni interesy obu stron i minimalizuje ryzyko sporów w przyszłości. Dokument ten ułatwia również przygotowanie umowy inwestycyjnej lub transakcji, ponieważ zawiera kluczowe ustalenia między stronami.  

TERM SHEET, list intencyjny (LOI) I niewiążąca oferta (NBO) - czym się różnią?  

W procesie inwestycyjnym lub transakcji M&A, często spotykamy się z pojęciami takimi jak term sheet, list intencyjny (LOI) i niewiążąca oferta (NBO). Choć te dokumenty różnią się między sobą, to ich istota i charakter prawny jest taki sam. 

- Term sheet i LOI są w zasadzie pojęciami zamiennymi. Oba dokumenty zawierają kluczowe ustalenia między stronami o zakresie inwestycji czy transakcji. Dokumenty te są podstawą do dalszych negocjacji i pozwala na uniknięcie nieporozumień między stronami. 

- Niewiążąca oferta (NBO) różni się od term sheet i LOI tym, że NBO jest jednostronnym oświadczeniem podmiotu, który składa NBO. Jednakże, jeśli adresat NBO przyjmie jego treść, to stosunek jaki zachodzi między stronami jest taki sam jak między stronami term sheet albo LOI. NBO zawiera kluczowe ustalenia stron transakcji, takie jak cena, warunki płatności, itp. NBO stanowi podstawę do dalszych negocjacji i zawarcia umowy. 

Czy TERM SHEET jest wiążący?

Nie istnieją przepisy prawa, które regulują ściśle tego, co powinien zawierać term sheet, jak również tego, czy ma on charaketr wiążący. W tym zakresie decyduje swoboda stron podpisujących term sheet i sposób, w jaki uregulują swoje prawa i obowiązki.

Standardem rynkowym jest to, że główne postanowienia term sheetu, tj. dotyczące warunków brzegowych transakcji, kamieni milowych itp. są wyrazem intencji stron i nie mają charakteru wiążącego. Zazwyczaj strony nadają wiążący charakter inny postanowieniom, które mają zabezpieczyć ich interesy, tj. postanowieniom dotyczącym poufności, ewentualnych kar umownych czy wyłączności.

Dlaczego warto podpisać TERM SHEET? 

Gdy zaczynasz rozmawiać o inwestycji lub zbyciu czy nabyciu firmy, zanim wkroczysz na ścieżkę formalnych umów, warto zastanowić się nad podpisaniem term sheetu, w którym porozumiesz się z drugą stroną transakcji co do brzegowych warunków transakcji. Dlaczego warto podpisać term sheet?:

1. Kwestia zaufania: 

Pierwszym powodem jest budowanie zaufania pomiędzy stronami. Term sheet stanowi rodzaj porozumienia wstępnego, które pozwala zrozumieć intencje i oczekiwania każdej ze stron. Daje to początkową pewność co do warunków transakcji, pozwala przeprowadzić dalszy proces w dobrej wierze.

2. Szczegółowa analiza: 

Podpisanie term sheet pozwala również na bardziej szczegółową analizę warunków i potencjalnych ryzyk. Dzięki temu możesz uniknąć nieporozumień i konfliktów na etapie, gdy jeszcze obie strony nie zainwestowały zbyt dużo czasu ani środków w proces transakcji.

3. Ramy negocjacji: 

Term sheet to także narzędzie, które pomaga ustalić ramy negocjacji. Pozwala zrozumieć, na jakim etapie jesteście i co jest do uzgodnienia. Dzięki temu oszczędzacie czas i energię na bardziej istotnych kwestiach. 

4. Chroni przed zawiłościami: 

Ostatecznie term sheet działa jak swoisty filtr. Chroni przed zawiłościami formalnych umów, a jednocześnie pozostawia pewne pole do manewru w negocjacjach. To świetne narzędzie na wczesnym etapie procesu inwestycyjnego lub transakcji sprzedaży firmy. 

Podsumowując, podpisanie term sheet to krok, który może Ci zaoszczędzić czas, pieniądze i nerwy w dłuższym procesie inwestycji lub sprzedaży firmy. 

Kiedy podpisuje się TERM SHEET?   

Podpisanie term sheet zależy od rodzaju transakcji, w której bierze się udział.

W przypadku inwestycji VC, term sheet jest zwykle podpisywany na początku procesu inwestycyjnego, po tym jak inwestor wyraził zainteresowanie inwestycją w firmę. Dokument ten jest podstawą do dalszych negocjacji i pozwala na uniknięcie nieporozumień między stronami. Dzięki temu założycielom firmy i inwestorom łatwiej jest jasno określić warunki, na których będą współpracować. 

W przypadku transakcji M&A, term sheet jest zwykle podpisywany na etapie due diligence, czyli badania przedtransakcyjnego albo bezpośrednio przed jego przeprowadzeniem.

Co powinien zawierać TERM SHEET?  

Term sheet w transakcjach M&A

W przypadku podpisywania term sheet w transakcji M&A z inwestorem, który wchodzi do firmy, klauzule powinny skupiać się na ustaleniu warunków wejścia inwestora do firmy.

W term sheet powinny zostać uregulowane kwestie dot. celu transakcji, jej stron oraz formy, a także planowanego harmonogramu transakcji.

Kluczowe klauzule term sheet to: 

- Cena:

Term sheet powinien określać cenę, jaką inwestor jest gotów zapłacić za przejęcie całości albo części firmy, a także sposób ustalania ceny. Warto również określić, czy cena jest stała, czy może ulec zmianie w zależności od określonych warunków. 

- Warunki płatności:

Dokument powinien zawierać informacje na temat warunków płatności, w tym terminów płatności, sposobu płatności, a także informacje na temat zabezpieczeń płatności. Warto również określić, czy inwestor będzie miał możliwość dokonania płatności w ratach.   

- Warunki zamknięcia transakcji:

Term sheet powinien określać warunki, które muszą zostać spełnione przed zamknięciem transakcji, w tym warunki prawne, finansowe i biznesowe. Warto również określić, czy transakcja jest uzależniona od uzyskania określonych zgód i pozwoleń. 

- Ograniczenia konkurencji:

Dokument powinien zawierać klauzule dotyczące ograniczeń konkurencji, które będą obowiązywać po wejściu inwestora do firmy. Warto określić, jakie działania są zabronione, jak długo obowiązują ograniczenia konkurencji oraz jakie są ewentualne kary za ich naruszenie. 

- Klauzule dotyczące poufności:

Term sheet powinien zawierać klauzule, które zobowiązują strony porozumienia do zachowania poufności informacji dotyczących transakcji. Warto określić, jakie informacje są objęte klauzulą poufności oraz jak długo obowiązuje ta klauzula. 

- Kwestie dotyczące wyłączności:   

Elementem, który bardzo często jest regulowany w term sheet transakcji M&A jest kwestia wyłączności. Zazwyczaj zaangażowanie inwestora w proces transakcji wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów zatrudnienia zewnętrznych doradców, którzy np. przeprowadzą badanie due diligence. W związku z tym bardzo często inwestor zastrzega sobie w treści term sheet wyłączności negocjacji na określony czas. W ramach takiego postanowienia, potencjalny sprzedający zobowiązuje się, że w okresie wyłączności będzie prowadził rozmowy i umożliwi np. badanie przedmiotowej spółki wyłącznie jednemu inwestorowi, a podmioty trzecie potencjalnie zainteresowane transakcją będą mogły uzyskać jakiekolwiek informacje dot. spółki dopiero po wygaśnięciu okresu wyłączności.

{{widget9}}

Term sheet w transakcjach inwestycyjnych

W przypadku podpisywania term sheet z potencjalnym inwestorem, który chce zainwestować swoje środki i dołączyć do grona wspólników, najczęstsze klauzule  to:

- Wysokość inwestycji:

W term sheet powinny znaleźć się postanowienia dotyczące wysokości inwestycji, jaką inwestor jest gotów wnieść do spółki oraz określenie liczby udziałów w kapitale zakładowym spółki, jaką inwestor obejmie w zamian za wniesione środki.

- Kluczowe warunki transakcji:

Istotne z punktu widzenia weryfikacji porozumienia founderów oraz inwestora co do dalszej współpracy jest określenie na ogólnym poziomie brzegowych warunków inwestycji, które zostaną doprecyzowane na dalszym etapie inwestycji, tj. w treści umowy inwestycyjnej oraz w treści umowy spółki.

Zazwyczaj określenie warunków polega na wskazaniu kluczowych mechanizmów zabezpieczających interesy inwestorów, takich jak:

• prawo pierwszeństwa (priority right)
• klauzula antyrozwodnieniowa (anti-dilution)
• preferencja likwidacyjna (liquidation preference)
• lock up
• prawo przyłączenia (tag along)
• prawo pociągnięcia (drag along)
• wyłączność operacyjna founderów
• zakaz konkurencji

  Dodatkowo w term sheet często określane są główne zasady dotyczące ładu korporacyjnego spółki, np.:

• skład i zasady funcjonowania organów spółki
• lista spraw zastrzeżonych dla wspólników spółki (reserved matters)
• wynagrodzenie członków zarządu
• prawa własności intelektualnej (IP)
• raportowanie i sprawozdawczość

- Warunki zawieszające inwestycji:

Term sheet często określa warunki zawieszające, które muszą zostać spełnione aby inwestor zainwestował środki w spółkę. Takimi warunkami mogą być np.

• akceptowalny dla inwestora wynik due diligence
• podpisanie przez founderów oświadczeń i zapewnień (reps & warranties)
• uzyskanie wymaganej zgody podmiotu trzeciego (np. komitetu inwestycyjnego albo innego dysponenta w przypadku inwestycji realizowanych ze środków publicznych)
• ustalenie treści umowy inwestycyjnej lub umowy spółki

- Klauzule dotyczące poufności:

Term sheet powinien zawierać klauzule dotyczące poufności, które zobowiązują strony do zachowania poufności informacji dotyczących transakcji. Istotne jest prawidłowe skonstruowanie tych postanowień, tak, aby były one realnym zabezpieczeniem i do tego egzekwowalnym.

TERM SHEET wzór  

Niezależnie od tego, czy jesteś przedsiębiorcą szukającym inwestora czy właścicielem firmy rozważającym fuzję lub przejęcie (M&A), warto wiedzieć czym jest term sheet, jaki jest jego charakter prawny i co warto w nim zawrzeć.

Teraz, gdy jesteś lepiej przygotowany do tego typu negocjacji, chcielibyśmy Cię zaprosić do skontaktowania się z naszą kancelarią prawną. Nasz zespół specjalistów jest gotów pomóc Ci w każdym etapie procesu inwestycji lub transakcji M&A. Skorzystaj z naszego doświadczenia, aby osiągnąć sukces w biznesie. 

Już niebawem darmowy wzór term sheet bezie dostępny za darmo w naszym sklepie.

‍

Dostawcy SaaS (Software as a Service) są obciążeni licznymi obowiązkami prawnymi, rozproszonymi w różnych aktach prawnych. Jeżeli tworzysz lub posiadasz aplikację w modelu SaaS i zastanawiasz się co powinien zawierać Twój regulamin, ten artykuł jest dla Ciebie. Poniżej wskazujemy najistotniejsze elementy regulaminu SaaS, które sprawią, że będziesz działać zgodnie z prawem i należycie zabezpieczać swoje interesy.  

Oprogramowanie jako usługa (SaaS) - co to jest?

SaaS (oprogramowanie jako usługa) to model chmury obliczeniowej, za pomocą której świadczy się usługi związane z dostarczeniem oprogramowania przez Internet. Użytkownik nie zyskuje do niego bezpośredniego dostępu, lecz eksploatuje go za pośrednictwem innego oprogramowania, np. przeglądarek stron internetowych lub wtyczek. Model ten eliminuje potrzebę instalacji i uruchamiania programu na urządzeniu użytkownika oraz przerzuca obowiązki zarządzania, aktualizacji i pomocy technicznej na dostawcę usługi. Udostępnienie SaaS to usługa świadczona przez dostawcę drogą elektroniczną.

Akty prawne, które znajdują zastosowanie do aplikacji w modelu SaaS.

Stosunek prawny, którego przedmiotem jest udzielenie dostępu do aplikacji w modelu SaaS należy do umów o świadczenie usług, do których odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o zleceniu. Nie ma przy tym znaczenia, czy ten stosunek prawny zostanie doprecyzowany w formie regulaminu, czy umowy, ponieważ regulamin to nic innego jak właśnie umowa. Jedyną różnicą jest to, że przy regulaminie nie ma możliwości negocjowania jego postanowień.

Niezależnie od formy porozumienia między dostawcą SaaS, a jego użytkownikiem (umowa lub regulamin), każdorazowo należy pamiętać o jego zasadniczych elementach, które wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności Kodeksu cywilnego, ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawy o Prawach konsumenta, ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz RODO.

15 niezbędnych elementów regulaminu w modelu SaaS:

1) Dane identyfikacyjne dostawcy oprogramowania.

W szczególności: dane o firmie, dane rejestrowe, w tym numer, pod którym dostawca został zarejestrowany, adres dostawcy, adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu, pod którym konsument może szybko i efektywnie skontaktować się z dostawcą.

2) Oświadczenia stron.

W regulaminie powinny znaleźć się m.in. oświadczenia stron dotyczące akceptacji regulaminu, oświadczenia dostawcy dotyczące zdolności do nawiązania stosunku prawnego i posiadanych praw do aplikacji umożliwiających realizację umowy zgodnie z regulaminem oraz oświadczenia użytkownika dotyczące zdolności nawiązania stosunku prawnego i jego realizacji zgodnie z regulaminem.

3) Wymagania techniczne niezbędne do korzystania z SaaS. Funkcjonalności oprogramowania, zasady korzystania z oprogramowania.

Użytkownicy przed zawarciem umowy powinni otrzymać kompleksową i precyzyjną informację w zakresie:

• niezbędnych wymagań technicznych umożliwiających współpracę z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się dostawca, np. aktywny adres e-mail. Dzięki temu dostawca będzie mógł zabezpieczyć się przed roszczeniami związanymi np. z nieprawidłowym funkcjonowaniem sprzętu użytkownika,
• wszelkich funkcjonalności aplikacji, w tym ich rodzaju i zakresu, ilości, jakości, kompletności, funkcjonalności, kompatybilności, interoperacyjności oraz dostępności wsparcia technicznego i aktualizacji, np. utworzenie konta usługobiorcy,
• zakazu dostarczania przez użytkownika treści o charakterze bezprawnym,
• warunków świadczenia usług,
• dopuszczalnych zasadach korzystania z aplikacji, np. wyłącznie w celach niekomercyjnych.

W orzecznictwie nie została jeszcze rozstrzygnięta kwestia zasadności udzielania licencji na korzystanie z Software as a Service, jednak zgodnie z dominującym w doktrynie stanowiskiem – w większości przypadków nie zachodzą do tego podstawy. Stanowisko to wynika z tego, że użytkownik jedynie korzysta z wyników oprogramowania zainstalowanego na serwerach dostawcy, nie dokonując jego zwielokrotnienia na dysku twardym własnego urządzenia, co nie stanowi ingerencji w sferę autorskich praw majątkowych do tego oprogramowania. Dlatego tego rodzaju stosunki prawne są kwalifikowane do umów o świadczenie usług, a nie umów licencyjnych.

Większe wątpliwości zachodzą w przypadku konieczności instalacji np. programów pomocniczych do funkcjonowania aplikacji w modelu SaaS – czy te programy pomocnicze powinny determinować umowę jako licencyjną? To zależy - nie ma jednego właściwego rozwiązania i każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

4) Gwarantowany poziom świadczenia usług (Service Level Agreement, SLA).

Istotne znaczenie ma uregulowanie poziomu dostępności aplikacji w modelu SaaS. Zazwyczaj określa się to poprzez wskazanie procentowej ilości czasu w miesiącu lub roku, w której świadczenie usług drogą elektroniczną ma następować bez zakłóceń.

Na wypadek wystąpienia awarii systemu teleinformatycznego zasadnym jest ich podzielenie i zdefiniowanie według kategorii - np. krytyczne, poważne i pozostałe, a następnie ustalenie dla każdej kategorii błędu trybu i terminu ich zgłaszania, jak również usuwania oraz ewentualnych skutków zaniedbań w tym zakresie.

5) Zobowiązania stron.

Zasadniczym obowiązkiem dostawcy jest świadczenie usług dostępowych i serwisowych do SaaS, natomiast użytkownika - zapłaty wynagrodzenia i korzystania z aplikacji zgodnie z regulaminem. Oczywiście w tym miejscu powinny znaleźć się również inne zobowiązania lub zakazy dostosowane do rodzaju i funkcjonalności oprogramowania, np. zakaz umieszczania na stronie serwisu treści reklamowych.

6) Wynagrodzenie dostawcy i zasady płatności.

W przypadku umów dotyczących udostępnienia oprogramowania w modelu SaaS, wynagrodzenie za świadczone usługi najczęściej określane jest jako abonamentowe lub subskrypcyjne. Dla przejrzystości wynagrodzenie może zostać szczegółowo określone w Cenniku, do którego regulamin będzie się odwoływał. Cennik taki powinien stanowić załącznik do regulaminu.

Zasady płatności powinny znaleźć się w treści regulaminu, np. terminy zapłaty, regulowanie płatności z góry albo z dołu. W przypadku modelu SaaS zapłata najczęściej następuje z góry, jednakże brak uregulowania tej kwestii prowadzi do stosowania zasad ogólnych, zgodnie z którymi zapłata przysługuje po wykonaniu usługi, czyli z dołu.

7) Zasady odpowiedzialności – ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności za szkody związane z korzystaniem z aplikacji.

Ważnym elementem regulaminu jest określenie zakresu odpowiedzialności dostawcy za świadczone usługi w modelu SaaS. W tym miejscu należy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialność dostawcy w przypadkach zakłóceń aplikacji spowodowanych pracami konserwacyjnymi, aktualizacjami lub okolicznościami niezależnymi od dostawcy i samej aplikacji, np. siła wyższa, awarie techniczne sprzętu, działalność osób trzecich, korzystanie z aplikacji niezgodnie z regulaminem.

Dostawca może zastrzec uprawnienie do zablokowania użytkownikowi dostępu do aplikacji w razie np. zwłoki w zapłacie wynagrodzenia lub gdy usługobiorca narusza regulamin.

Przykłady klauzul:

"Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności w razie błędnego działania oprogramowania serwisu spowodowanego siłą wyższą".

"Usługobiorca ponosi pełną odpowiedzialność za postępowanie niezgodne z zasadami określonymi w niniejszym regulaminie".

"W przypadku zwłoki Usługobiorcy z płatnością Usługodawca zastrzega sobie możliwość zawieszenia uprawnień Usługobiorcy do korzystania z aplikacji do momentu uregulowania zaległości".

8) Obowiązywanie umowy, warunki zawierania i rozwiązywania umowy.

W tej części powinny znaleźć się postanowienia dotyczące obowiązywania umowy, w tym warunków jej zawarcia i rozwiązania. Dostawca powinien zapewnić sobie prawo natychmiastowego rozwiązania umowy w określonych przez niego przypadkach.

Warto również przewidzieć tryb przekazania użytkownikowi zebranych przez niego danych w aplikacji.

Przykładowe klauzule:

<span class="text-color-blue">"Świadczenie usługi elektronicznej polegającej na działaniach serwisowych następuje na podstawie zgłoszenia".</span>

<span class="text-color-blue">"Usługodawcy przysługuje prawo do wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym w razie naruszenia przez usługobiorcę postanowień niniejszego regulaminu".</span>

9) Zachowanie poufności.

Postanowienia dotyczące zachowania poufności powinny określać w szczególności:

• rodzaj i zakres informacji o charakterze poufnym,
• obowiązki stron w zakresie ochrony informacji poufnych,
• tryb postępowania z informacjami poufnymi i potencjalnymi informacjami poufnymi,
• okoliczności, w których dopuszcza się ujawnienie informacji poufnych,
• czas obowiązywania poufności,
• skutki nieuprawnionego ujawnienia lub wykorzystania tych informacji, np. obciążenie karą umowną.

10) Tryb postępowania reklamacyjnego.

Obowiązek wynika z ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W tej części nie należy zapominać o nowych regulacjach dotyczących rękojmi konsumenckiej.

Realizacja tego obowiązku ma na celu usprawnienie zgłaszania roszczeń w razie, gdy użytkownik stwierdzi, że usługa świadczona drogą elektroniczną jest niezgodna z umową. Tryb ten powinien wskazywać np. możliwość zgłoszenia reklamacji za pośrednictwem poczty elektronicznej, czy obowiązek przedstawienia okoliczności dotyczących przedmiotu reklamacji.

11) Pouczenie o prawie odstąpienia od umowy (jeżeli umowa zawierana jest na odległość).

Pouczenie zapobiega przed uprawnieniem konsumenta (i przedsiębiorcy na prawach konsumenta) do odstąpienia od umowy w okresie dodatkowych 12 miesięcy. Jednakże w przypadku usług cyfrowych prawo odstąpienia od umowy może w ogóle nie przysługiwać, o ile dostawca wykona w pełni usługę za wyraźną i uprzednią zgodą konsumenta, który został poinformowany przed rozpoczęciem świadczenia, że po jego spełnieniu przez dostawcę utraci prawo odstąpienia od umowy i przyjął to do wiadomości.

12) Zasady wykorzystywania danych osobowych użytkowników.

Na dostawcy ciąży obowiązek informacyjny, który rekomendujemy spełnić w ramach osobnego od regulaminu dokumentu, czyli polityki prywatności. W treści regulaminu powinno znaleźć się oświadczenie użytkownika o zapoznaniu się z polityką prywatności. Dla porządku powinna ona stanowić załącznik do regulaminu.

Pamiętaj, że jeżeli Twoim klientem będzie przedsiębiorca, który do aplikacji będzie wprowadzał dane osobowe np. swoich pracowników, kontrahentów, to powinniście dodatkowo zawrzeć umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Ten dokument również powinien stanowić załącznik do regulaminu.

13) Pozasądowe rozwiązywanie sporów.

Dostawca ma obowiązek poinformować konsumenta o możliwości skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasadach dostępu do tych procedur.

{{widget5}}

14) Prawo właściwe i właściwa jurysdykcja.

Te klauzule mają szczególnie istotne znaczenie w przypadku nawiązywania współpracy z kontrahentami zagranicznymi.

15) Zasady wprowadzania zmian do regulaminu.

W regulaminie powinna znaleźć się klauzula pozwalająca na wprowadzanie przez dostawcę zmian do regulaminu z ważnych powodów. W klauzuli powinien znaleźć się również tryb wprowadzania tych zmian.

Tryb ten powinien uwzględniać:

• konieczność poinformowania użytkowników z odpowiednim wyprzedzeniem o planowanych zmianach, np. za pośrednictwem wiadomości e-mail,
• umożliwienie użytkownikowi podjęcia czynności mającej na celu akceptację zmian, np. poprzez zaznaczenie checkboxa w ramach konta użytkownika,
• umożliwienie użytkownikowi bezpłatnego zrezygnowania z dalszego korzystania z aplikacji w związku z wprowadzanymi zmianami,
• jeżeli umowa została zawarta na czas oznaczony – umożliwienie użytkownikowi korzystania z aplikacji na warunkach dotychczasowych do czasu upływu okresu, na który umowa została zawarta.

1 stycznia 2023 r. weszły w życie obowiązki wynikające z dyrektywy OMNIBUS w celu ochrony konsumenta. Z nowych przepisów wynika, że przedsiębiorcy w każdym przypadku informowania o obniżkach cen towarów i usług, oprócz aktualnej ceny muszą podać najniższą cenę obowiązującą w okresie 30 dni poprzedzających wprowadzenie promocji. Od wejścia w życie tego obowiązku odnotowano liczne trudności z jego stosowaniem, wskutek czego powstały obszerne wyjaśnienia, które przygotował Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie zasad prawidłowego obniżenia ceny.

O czym przeczytasz w tym artykule?

‍

1. Informowanie o obniżkach cen w pigułce.
2. Czym jest informowanie o obniżeniu ceny?
3. W jaki sposób należy informować o obniżeniu ceny?
4. Ogólne zasady informowania o niższych cenach towarów i usług.
5. Okres odniesienia przy informacji o obniżonej cenie.
6. Cena odniesienia przy informacji o obniżonej cenie.
7. Wyjątki przy informowaniu o najniższej cenie obowiązującej przed wprowadzeniem obniżki.
8. Kogo dotyczy obowiązek informowania o najniższej cenie z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki?
9. Jakie są sankcje za nieprawidłowe informowanie o promocjach?

Informowanie o obniżkach cen w pigułce.

Gdy przedsiębiorca sprzedaje produkty lub usługi w obniżonej cenie i jednocześnie informuje o tej obniżce, ma obowiązek podać w bezpośrednim sąsiedztwie aktualnej ceny również informację o najniższej cenie produktu lub usługi w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.

Informowaniem o obniżeniu ceny są wszystkie sposoby prezentowania oferty mogące sugerować możliwość zakupu po niższej cenie.

Obowiązek dotyczy prezentowania obniżek we wszelkich miejscach sprzedaży (np. w sklepach stacjonarnych, sklepach internetowych), świadczenia usług, reklamy (w tym przez influencerów).

Cena odniesienia dla obliczania korzyści wynikających z obniżki cen to najniższa cena z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.

Informowanie o najniższej cenie z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki musi być prezentowane obok aktualnej ceny w sposób dobrze widoczny, jednoznaczny i umożliwiający porównanie cen.

Odmienne zasady obowiązują w przypadku towarów szybko psujących się lub z krótkim terminem przydatności, towarów lub usług oferowanych w okresie krótszym niż 30 dni, towarów niepełnowartościowych i pod koniec terminu przydatności, ostatnich sztuk towaru pełnowartościowego.

Obowiązek dotyczy wszystkich przedsiębiorców zachęcających do zakupu obniżką ceny.

Za naruszenie tego obowiązku grozi kara w wysokości do 10 % obrotu firmy i 2.000.000,00 zł.

Czym jest informowanie o obniżce ceny?

Samo obniżenie ceny przez przedsiębiorcę, bez zwracania na to uwagi konsumentów, nie nakłada na niego obowiązku informacyjnego w zakresie najniższej ceny obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Obowiązek ten nakłada dopiero zakomunikowanie o obniżce, przez co należy rozumieć wszystkie sposoby prezentowania oferty mogące sugerować możliwość zakupu po cenie niższej niż wcześniej.

Prezes UOKiK w swoich wyjaśnieniach wskazał na istotne elementy, które warunkują uznanie danej komunikacji za takie informowanie:

• posługiwanie się sformułowaniami typu: „okazja”, „promocja”, „wyprzedaż”, „zaoszczędź”, „taniej/korzystniej o…”, „Black Friday”,
• prezentowanie znaku % (obniżka procentowa), w szczególności z konkretną liczbą i znakiem „-”, np. -20%,
• przekreślenie ceny,
• używanie szczególnej kolorystyki, zwłaszcza rzucającej się w oczy,
• porównywanie cen - zestawienie ceny wyższej z niższą,
• rabaty wynikające z kodu promocyjnego dotyczące konkretnych produktów lub ich grup,
• rabaty dla uczestników programów lojalnościowych (subskrybentów newslettera itp.) dotyczące konkretnych produktów lub ich grup.

Jak informować o obniżeniu ceny towaru lub usługi?

Ogólne zasady informowania o niższych cenach towarów i usług

Informacje o obniżce i najniższej cenie z 30 dni przed obniżką powinny być prezentowane z uwzględnieniem poniższych zasad:

• Przedsiębiorca przy informacji o obniżonej cenie uwidacznia sformułowanie „najniższa cena z 30 dni przed obniżką” (samo przekreślenie ceny jest niewystarczające). Gdy miejsce na opis jest ograniczone ze względów technicznych dopuszcza się skrócenie sformułowania do „najniższa cena”, jednak pełne wyjaśnienie powinno być łatwo dostępne, np. na karcie produktu, w tooltipie (dymku).
• Wskazanie najniższej ceny w okresie 30 dni przed wprowadzeniem promocji musi być jasne i czytelne. Niedopuszczalne jest np. stosowanie mniejszej czcionki, stosowanie niejednoznacznych określeń typu: „cena referencyjna”, „cena omnibus”, „było”.
• Liczba prezentowanych cen nie powinna przekraczać dwóch lub trzech (aktualna cena sprzedaży, najniższa cena z 30 dni przed obniżką, ewentualnie cena regularna).
• Ewentualne korzyści dla konsumenta przy skorzystaniu z obniżki cen należy obliczać od najniższej ceny w okresie 30 dni poprzedzających promocję (cena odniesienia), a nie ceny regularnej, np. „oszczędzasz 40 zł” czy „-25%”. Nieprawidłowe będzie również podawanie kilku „najniższych cen”.
• Najniższa cena towaru lub usługi z 30 dni przed obniżką musi być prezentowana w najbliższym sąsiedztwie obniżonej ceny sprzedaży (np. obok, pod, nad).
• Dopuszczalne jest wyróżnienie aktualnej ceny sprzedaży (większa czcionka, wytłuszczenie, inny kolor), o ile dysproporcja nie jest znaczna. Istotna jest czytelność całego komunikatu.
• Najniższa cena z 30 dni przed obniżką nie może być ukryta (np. napisana niewidoczną czcionką, widoczna dopiero po przewinięciu strony czy oznaczona gwiazdką, której wyjaśnienia konsument musi szukać).
• Przedsiębiorcy w komunikacji muszą być konsekwentni, np. w stosowanej kolejności, kolorystyce oznaczeń.
• Jeżeli promocja obowiązuje dłużej niż 30 dni przedsiębiorca powinien podać daty jej obowiązywania. Długotrwałe promocje mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do rzeczywistej możliwości uzyskania korzyści z zakupu. Podobnie mogą zostać uznane obniżki cen, których nazwa niezgodnie z rzeczywistością sugeruje krótki czas ich obowiązywania (np. „okazje walentynkowe”), a także promocje krótkotrwałe (np. nocą) zmierzające do wywołania wrażenia, że towar w korzystnej cenie jest dostępny wyłącznie przez chwilę.

Okres odniesienia przy najniższej cenie w okresie 30 dni przed promocją.

Okres odniesienia dla obliczenia najniższej ceny z 30 dni przed obniżką obejmuje 30 dni kalendarzowych następujących ciągiem po sobie. Ostatnim dniem tego okresu jest dzień poprzedzający dzień, w którym po raz pierwszy można było kupić towar lub usługę w cenie obniżonej. Termin ten jest stały i nie ulega zmianie jeżeli promocja nie ulega zmianom, nawet jeżeli jest dłuższa niż 30 dni.

Dla ustalenia okresu odniesienia nie ma znaczenia, czy w tym terminie towar był dostępny, kiedy nastąpiło poinformowanie o obniżce lub przygotowanie materiałów marketingowych, ani do kogo promocja była skierowana (np. wyłącznie do kobiet z uwagi na dzień kobiet, posiadaczy karty lojalnościowej).

Ustalenie ceny odniesienia przy informacji o obniżonej cenie.

Przedsiębiorcy muszą ustalić cenę odniesienia, którą jest najniższa cena z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Przedsiębiorcy ustalając cenę odniesienia nie powinni brać pod uwagę czy ktokolwiek dokonał zakupu, przez jaki czas ta cena obowiązywała, do kogo była adresowana (np. tylko do kobiet, tylko do członków programu lojalnościowego). Względem podanej najniższej ceny towaru lub usługi należy liczyć korzyści wynikające z obniżki (np. -20%), jeśli przedsiębiorca o nich informuje.

Wyjątki przy informowaniu o najniższej cenie obowiązującej przed wprowadzeniem obniżki.

W przypadku:

• informowania o obniżkach cen produktów szybko psujących się lub z krótkim terminem przydatności podaje się informację o cenie sprzed pierwszego zastosowania obniżki, a nie najniższej ceny z 30 dni przed obniżką,
• towarów lub usług oferowanych w okresie krótszym niż 30 dni, obok informacji o obniżce ceny należy podać informację o najniższej cenie tego towaru lub usługi, która obowiązywała w okresie od dnia rozpoczęcia oferowania towaru lub usługi do dnia wprowadzenia obniżki,
• towaru niepełnowartościowego i pod koniec terminu przydatności nie ma obowiązku informowania o najniższej cenie tego towaru z 30 dni przed obniżką,
• ostatnich sztuk towaru pełnowartościowego nie ma obowiązku informowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką.

{{widget1}}

Kogo dotyczą nowe zasady informowania o obniżkach cen?

Obowiązek dotyczy wszystkich przedsiębiorców, którzy promują oferowane towary lub usługi poprzez pokazanie, czy zasugerowanie obniżki w miejscach sprzedaży (np. sklepach stacjonarnych, sklepach internetowych), świadczenia usług i reklamy (w tym przez influencerów).

Obowiązek nie ma zastosowania w obrocie między osobami fizycznymi, z których żadna nie jest przedsiębiorcą.

Jeśli platforma handlowa lub porównywarka cenowa zdecydują się udostępnić sprzedawcom narzędzia do prezentowania obniżek cen, to są zobowiązane zapewnić, aby odpowiednio i poprawnie została uwidoczniona najniższa cena z 30 dni przed obniżką. Przepis nie będzie miał zastosowania, jeżeli sprzedawca informuje o obniżce np. w opisie oferty.

Sankcje za nieprawidłowe informowanie o obniżkach cen

Za naruszenie obowiązku informowania o obniżce ceny po 1 stycznia 2023 r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć na przedsiębiorcę karę w wysokości do 20.000,00 zł, a gdyby nastąpiło to trzykrotnie w ciągu roku od pierwszego naruszenia, kara może wynieść 40.000,00 zł.

W przypadku stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć karę w wysokości do 10 % obrotu odnotowanego w roku obrotowym poprzedzającym nałożenie kary i do 2.000.000,00 zł na osobę zarządzającą.

‍

Zamierzasz sprzedać albo kupić biznes e-commerce i zastawiasz od czego zacząć? Najlepszym początkiem będzie przeczytanie poniższego artykułu, w którym dowiesz się jakie są modele transakcji, jak one przebiegają, na jakie elementy warto zwrócić uwagę. Jeżeli nie znajdziesz tu odpowiedzi na nurtujące Cię pytania – skontaktuj się z nami. Formularz znajdziesz na końcu artykułu.

1. Czy warto korzystać ze wsparcia prawnika podczas sprzedaży / kupna e-commerce?

To dość nieoczywiste pytanie, szczególnie na początek artykułu. Co więcej, nie udzielimy Ci na nie odpowiedzi dlatego, że nie to nie my (prawnicy) podejmujemy decyzję w tym zakresie. Wiemy jednak, że po przeczytaniu tego artykułu będziesz w stanie sam / sama odpowiedzieć sobie na pytanie, czy przeprowadzenie transakcji sprzedaży / kupna e-commerce własnymi siłami? Czy jesteś w stanie, bez profesjonalnego wsparcia poprawnie dobrać model transakcji i zabezpieczyć należycie swoje interesy?Warto również pamiętać, że wsparcie prawnika na etapie przygotowywania sklepu internetowego do sprzedaży może się okazać równie cenna, gdyż może mieć wpływ na cenę sprzedaży.Bardzo często przed dokonaniem transakcji potencjalny kupujący przeprowadza audyt sklepu internetowego (tzw. due dilligence, DD) w ramach którego bada m.in. zgodność działania e-commerce z obowiązującymi przepisami. Na podstawie wyników badania kupujący podejmuje decyzję o tym czy kupuje e-commerce i za jaką cenę. Dlatego warto dokonać tzw. samobadania i zadbać o to, żeby dokumenty związane z biznesem, w szczególności regulaminy, polityki, kwestie związane z danymi osobowymi były zgodne z przepisami, gdyż niezgodność może mieć wpływ na zaistnienie sprzedaży albo na cenę transakcji.

2. Co w zasadzie jest przedmiotem transakcji?

Odpowiedź na to pytanie jest z pozoru oczywista, ale czy na pewno?Czy tak samo należy potraktować sprzedaż sklepu internetowego, w którym sprzedawany jest sprzęt AGD, posiadający magazyn z towarem o wartości kilku milionów złotych ze sklepem, w którym sprzedawane są ebooki? Jak się ma do tego sprzedaż portalu marketplace z ofertami restauracji?Elementami transakcji sprzedaży / kupna e-commerce będą najczęściej:

• prawa do domeny internetowej, na której działa e-commerce;
• uprawnienia administratora, czyli dostępy do infrastruktury technicznej związanej z e-commerce, skrzynek mailowych, kont w portalach społecznościowych i kont reklamowych;
• prawa do korzystania z nazw, oznaczeń, logo i innych praw;
• baza klientów sklepu internetowego;
• baza kontrahentów / dostawców;
• własność towarów, czyli tzw. stanu magazynowego oraz innych składników majątkowych np. maszyny, wyposażenie biura
• know -how
• potencjał osobowy, czyli pracownicy i współpracownicy
• prawa z umów zawartych w ramach działalności e-commerce
• nieruchomości

Obok specyfiki danego e-commerce wpływ na to, co ma być przedmiotem transakcji mają m.in.- decyzje sprzedającego – czy chce sprzedać całość biznesu czy tylko jego poszczególne składniki;- obszar zainteresowania kupującego – plany i zamierzenia sprzedającego co do zakresu transakcji należy skonfrontować z oczekiwaniami potencjalnego nabywcy. Dobrze, jeżeli są one zbieżne. Natomiast często zdarza się, że tak nie jest i konieczna jest negocjacja zakresu transakcji, co z kolei może mieć wpływ na model transakcji i jej przebieg (o czym za chwilę).[contact-form-7 id="343" title="Newsletter_post"]

3. Modele transakcji

Sprzedaż / zakup e-commerce może się odbyć na wiele sposobów. O wyborze konkretnego sposobu decydują głównie ustalenia sprzedającego i kupującego, zakres transakcji oraz kwestie podatkowe. Przyjrzyjmy się poszczególnym modelom transakcji:

Sprzedaż spółki

Jest chyba najczęściej spotykanym modelem transakcji i siłą rzeczy dotyczy e-commerce, które działają w formie spółki.Najczęściej spotykaną formą prowadzenia biznesu i jednocześnie najbardziej przyjazną z punktu widzenia transakcji zbycia jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W takim przypadku przedmiotem sprzedaży jest nie tyle spółka, co udziały w spółce. Kupujący nabywa najczęściej całość udziałów spółki stając się jej nowym właścicielem.            Kiedy stosowany jest taki model transakcji? Najczęściej wtedy, gdy stronom zależy na ciągłości prowadzenia działalności internetowej. Kupujący staje się nowym właścicielem e-commerce, a tym samym właścicielem wszystkich składników materialnych i niematerialnych z nim związanych. W tym modelu nie ma konieczności przenoszenia jakichkolwiek praw, aneksowania umów, powiadamiania kontrahentów czy uzyskiwania ich zgody.Ten model jest na tyle popularny, że często wymogiem kupującego jest doprowadzenie działalności do formy spółki zoo, np. przekształcenie JDG w spółkę z o.o., albo przekształcenie spółki cywilnej / osobowej w spółkę z o.o.            O czym warto pamiętać?Sprzedaż udziałów może doznawać różnych ograniczeń, które mogą wynikać z umowy spółki, umowy inwestycyjnej czy porozumienia wspólników. Dlatego przed podjęciem decyzji o sprzedaży e-commerce warto przeanalizować, czy sama sprzedaż będzie możliwa.Jak przebiega transakcja? Zgodnie z obowiązującymi przepisami sprzedaż udziałów wymaga zawarcia umowy z podpisami poświadczonymi notarialnie.Pamiętaj jednak, że w zasadzie nigdy nie jest to zwykła, podstawowa umowa sprzedaży udziałów, gdyż taka nie zabezpieczałaby interesów ani kupującego ani sprzedającego.Najczęściej zawierana jest rozbudowana umowa sprzedaży udziałów, tzw. SPA (ang. share purchase agreement), która poza samą kwestią sprzedaży udziałów (liczba udziałów, cena, warunki płatności) określa również inne istotne warunki transakcji, jak np.

• Podział ryzyka i odpowiedzialności pomiędzy sprzedającego a kupującego;
• Harmonogram transakcji (poza sprzedażą udziałów istotne jest również przekazanie biznesu w nowe ręce, przekazanie dostępów, haseł, instrukcji)
• Określenie obowiązku zachowania poufności
• Zakaz konkurencji dla sprzedającego
• Obowiązek uczestniczenia sprzedającego albo menadżerów sprzedającego w działalności e-commerce po transakcji sprzedaży;
• Obowiązki stron
• Zasady rozwiązywania sporów.

Przygotowanie SPA poprzedzone jest najczęściej przeprowadzeniem badania nabywanego e-commerce (due dilligence, DD) lub złożeniem przez sprzedających oświadczeń i zapewnień (representations and warranties), które mają decydujący wpływ na rozkład odpowiedzialności pomiędzy sprzedającym a nabywca.

Sprzedaż przedsiębiorstwa / zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Polega na wydzieleniu z obecnie prowadzonej działalności sprzedającego części biznesu stanowiącej funkcjonalną całość związaną z prowadzeniem działalności w zakresie e-commerce i jej sprzedaży kupującemu.Kiedy stosowany jest taki model transakcji?Ze sprzedażą przedsiębiorstwa / ZCP mamy najczęściej do czynienia w sytuacji, w której działalność e-commerce będąca przedmiotem transakcji jest tylko jedną z kilku aktywności biznesowych prowadzonych przez sprzedającego w ramach tego samego podmiotu. Przykładowo sprzedający będący spółką XYZ sp. z o.o. w ramach spółki prowadzi: sklep internetowy, myjnię samochodową oraz świadczy usługi porządkowe. W związku z tym, że chce sprzedać tylko jedną ze swoich aktywności biznesowych, zasadne jest jej wydzielenie ze spółki i sprzedaż bez uszczerbku dla pozostałych działalności.O czym warto pamiętać?Sprzedaż przedsiębiorstwa może doznawać różnych ograniczeń, które mogą wynikać z umowy spółki, umowy inwestycyjnej czy porozumienia wspólników. Dlatego przed podjęciem decyzji o sprzedaży e-commerce warto przeanalizować, czy sama sprzedaż będzie możliwa.Sprzedaż przedsiębiorstwa / ZCP nie zapewnia prawnej ciągłości biznesu, tzn. nie dochodzi tutaj do sukcesji praw i obowiązków, a kupujący nie staje się automatycznie stroną umów zawartych przez sprzedającego w ramach działalności e-commerce. Zgodnie z art. 55(2) Kodeksu cywilnego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w jego skład. W skład przedsiębiorstwa zgodnie z jego kodeksową definicją wchodzą m.in. prawa, ale nie wchodzą obowiązki. Dlatego też w tym modelu przejęcie długów / zobowiązań wymaga zgody wierzyciela, która bez względu na formę w jakiej zawarta była pierwotna umowa powinna zostać udzielona w formie pisemnej. W praktyce oznacza to m.in. konieczność uzyskania uprzedniej zgody kontrahentów na przeniesienie umowy ze sprzedającego na kupującego.Poza tym kupujący przedsiębiorstwo / ZCP jest odpowiedzialny solidarnie ze sprzedającym za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność kupującego ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.Z uwagi na powyższe, częstą alternatywą dla sprzedaży ZCP jest zastosowanie któregoś z modelu restrukturyzacji spółki zapewniającego sukcesję generalną prowadzonej działalności, np. podział spółki przez wydzielenie działalności e-commerce do istniejącej albo nowo-zawiązanej spółki.Jak przebiega transakcja?Zgodnie z obowiązującymi przepisami sprzedaż przedsiębiorstwa wymaga zawarcia umowy formie pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie. Niezachowanie tej formy będzie skutkowało nieważnością czynności.Transakcję sprzedaży przedsiębiorstwa można podzielić na trzy etapy.Pierwszy etap to etap przygotowywania i uzyskiwania wymaganych zgód. Jak wspomniano wcześniej, na tym etapie przeprowadza się przed transakcyjne badanie przedsiębiorstwa (due dilligence). Jeżeli wynik DD jest zadowalający, również w fazie przygotowawczej następuje uzyskanie zgód kluczowych kontrahentów na przeniesienie zobowiązań sprzedającego przedsiębiorstwo na jego nabywcę. Z wielu powodów jest to bardzo ważny etap transakcji, który decyduje o powodzeniu transakcji lub jego porażce. Dlatego już na tym etapie występuje duże zaangażowanie zespołu prawnego. Bardzo często również na tym etapie występuje się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w celu potwierdzenia, że przedmiot transakcji jest przedsiębiorstwem lub ZCP w rozumieniu przepisów podatkowych, co skutkuje tym, że sprzedaż jest zwolniona z VAT.Drugi etap to przygotowywanie dokumentacji transakcyjnej. Podobnie jak w przypadku sprzedaży udziałów, umowa sprzedaży przedsiębiorstwa nie jest (i nie powinna być) zwykłą umową sprzedaży. Przede wszystkim powinien być to dokument dostosowany do konkretnej transakcji, który będzie jej właściwy i który będzie należycie zabezpieczał interesy sprzedającego przedsiębiorstwo i jego nabywcę.Trzeci etap to realizacja transakcji (podpisanie dokumentów oraz realizacja zobowiązań z niej wynikających) i wsparcie potransakcyjne mające na celu zapewnienie operacyjności nabytego przedsiębiorstwa.

Sprzedaż sklepu internetowego albo jego poszczególnych elementów

Kolejną formą nabycia sklepu internetowego jest zawarcie umowy nienazwanej (czyli takiej, która nie została sklasyfikowana i nazwana przez kodeks cywilny albo inną ustawę), która łączy w sobie elementy sprzedaży, cesji i przeniesienia majątkowych praw autorskich i w ramach której następuje przeniesienie zespołu składników materialnych (np. towaru) i niematerialnych (np. praw do marki, logo) na nabywcę.Zakres tej umowy również nie został zdefiniowany ani trwale ustalony, zatem każdorazowo zależy on od decyzji biznesowej stron. Najczęściej przedmiotem umowy są: prawa do nazwy, prawa do logo i identyfikacji wizualnej, prawa do domeny internetowej, baza użytkowników, know how. Rzadziej towar (stan magazynowy) czy nieruchomości.Alternatywnie przedmiotem transakcji mogą być też poszczególne elementy sklepu internetowego. Do najbardziej pożądanych i będących głównym przedmiotem transakcji należą:

• prawa do marki,
• logo,
• baza użytkowników,
• towar,
• know how

Decydując się na powyższy scenariusz warto zastanowić się, czy sprzedawane składniki e-commerce nie stanowią przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, gdyż te przy sprzedaży korzystają ze zwolnienia z VAT.

Transformacja zgodnie z przepisami KSH

Mniej popularną formą nabycia e-commerce jest wykorzystanie jednego z procesów transformacji spółek przewidzianych w Kodeksie spółek handlowych, które zapewniają tzw. sukcesję uniwersalną praw i obowiązków. Oznacza to, że nabywca e-commerce w chwilą dokonania transakcji wstępuje w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela e-commerce. W praktyce ten rodzaj scenariusza będzie rozważany w sytuacjach, w których konieczne będzie zapewnienie ciągłości prowadzenia działalności (np. w sytuacji, gdy e-commerce jest w okresie trwałości projektu dofinansowanego ze środków publicznych / UE) albo gdy nie będzie możliwe przeniesienie poszczególnych składników e-commerce w drodze porozumień indywidualnych (np. przejęcie bazy klientów, kontrahentów, użytkowników).Możliwe warianty transformacji to:

• łączenie spółek – gdzie nabywca przejmuje (wchłania) spółkę e-commerce
• podział spółki prowadzącej e-commerce.

Warunkiem skorzystania z któregokolwiek procesu transformacyjnego jest prowadzenie działalności e-commerce w formie spółki prawa handlowego. Dlatego rozwiązanie to nie będzie dostępne dla indywidualnych przedsiębiorców, chyba że uprzednio przekształcą oni swoją działalność w spółkę.O czym warto pamiętać?Planując transakcję zbycia e-commerce w tym modelu warto pamiętać, że procesy transformacyjne są czasochłonne, przebiegają według procedury określonej przez przepisy Kodeksu spółek handlowych i wymagają większego zaangażowania czasowego i finansowego w ich przeprowadzenie.Jak przebiega transakcja?Dokładny przebieg transformacji zależy od jej rodzaju (podział czy połączenie), jednakże cechą wspólną jest to, że każdy z procesów odbywa się według sformalizowanej procedury. Każdorazowo wymagane jest przygotowanie odpowiedniej dokumentacji korporacyjnej (np. plan podziału, plan połączenia) oraz dokumentów towarzyszących (np. wycena majątku przedsiębiorstwa, bilans, opinia biegłego), uzyskanie zgód korporacyjnych na przeprowadzenie transakcji, podpisania dokumentów w formie aktu notarialnego, zgłoszenie transakcji do Krajowego Rejestru Sądowego i uzyskanie odpowiedniego wpisu.

4. Co powinna zawierać dobra umowa sprzedaży e-commerce?

Niezależnie od wybranego modelu sprzedaży sklepu internetowego, umowa stanowiąca podstawę transakcji powinna być przede wszystkim dostosowana do jej specyfiki. Nie ma jednego uniwersalnego wzoru umowy na sprzedaż sklepu internetowego, na sprzedaż przedsiębiorstwa czy udziałów. Każdorazowo powinny być w niej odzwierciedlone ustalenia biznesowe stron i ich zgodny zamiar.Niezależnie od powyższego, w myśl zasady „umowy tworzymy na złe czasy”, która przyświeca nam w SPG Legal przy każdej transakcji, umowa powinna przede wszystkim:

• określać dokładnie co jest przedmiotem umowy – czyli opisywać dokładnie co sprzedający sprzedaje a nabywca kupuje
• określać mechanizm przekazania przedmiotu umowy do kupującego i mechanizm weryfikacji takiego przekazania;
• określać bezpieczne warunki płatności i zabezpieczać jej realizację;
• określać zasady odpowiedzialności stron transakcji za nabywany sklep internetowy oraz za zobowiązania związane z jego działalnością;
• zapewnić poufność transakcji, przekazywanych danych itd.
• regulować kwestie konkurencyjności – w kontekście prób pozyskiwania danych o biznesie przez konkurencję albo w kontekście prób podbierania ( employee poaching) / wyjścia kluczowych pracowników do zrealizowaniu transakcji.
• określać formy zabezpieczenia wierzytelności stron, np. w formie oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji sporządzonego w formie aktu notarialnego (tzw. siódemki), weksla in blanco, zastawy czy gwarancji bankowej.

5. Co z pracownikami?

W części przypadków nabycia e-commerce, jednym w cenniejszych zasobów, które chce przejąć kupujący są pracownicy. W związku z tym istotnym elementem transakcji jest kwestia przejęcia pracowników przez kupującego.W przypadku nabycia e-commerce w postaci nabycia udziałów w spółce albo nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części albo w przypadku transformacji spółki, pracownicy sprzedającego stają się pracownikami kupującego. W pierwszym przypadku, nabywając udziały w spółce nabywca staje się właścicielem spółki, która jest pracodawcą. Zatem w punktu widzenia stosunku pracy z kluczowymi pracownikami nic się nie zmienia. Z kolei w przypadku nabycia przedsiębiorstwa lub ZCP dochodzi do przejęcia pracowników w trybie przewidzianym przez przepisy Kodeksu pracy.W przypadku pozostałych scenariuszach konieczne jest indywidualne ustalanie warunków przejścia pracowników do nabywcy e-commerce.

6. Pułapki przy sprzedaży e- commerce – czyli na co jeszcze zwrócić uwagę?

UżytkownicyJedną z największych wartości biznesowych w transakcjach nabycia e-commerce jest baza klientów / użytkowników. Jednocześnie bardzo często kwestii tej nie poświęca się wystarczająco dużo uwagi przez co przejęcie bazy klientów / użytkowników odbywa się niezgodnie z przepisami.Pamiętaj, że baza klientów / użytkowników e-commerce jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego i jednocześnie jest baza danych osobowych, której przetwarzanie podlega przepisom RODO.Czy w takim razie możliwe jest sprzedanie bazy danych nabywcy e-commerce? Niestety odpowiedź na to pytanie jest typowo prawnicza: to zależy. Głównie od wybranego modelu transakcji.W przypadkach przypadku nabycia udziałów spółki, nabywca wstępuje w prawa zbywcy, również w zakresie dysponowania bazą danych i możliwości przetwarzania danych osobowych. Nie ulega zmianie tożsamość administratora danych, w związku z czym podstawa prawa przetwarzania danych zachowuje aktualność.W pozostałych przypadkach dochodzi do zmiany tożsamości administratora w związku z czym konieczne jest zbadanie podstawy prawnej, na jakiej zbywca przetwarza dane osobowe i rozstrzygniecie czy i na jakich zasadach dane mogą być przeniesione na nabywcę.W sytuacjach, w których przeniesienie danych nie jest możliwe albo jest wątpliwe, alternatywą są działania mające na celu uzyskanie podstawy prawnej przetwarzania danych przez nabywcę.Wyłączność Planując albo przeprowadzając transakcję nabycia e-commerce, jako nabywca warto zastrzec wyłączność transakcyjną ze sprzedającym. Ma to znaczenie głownie w przypadku bazy klientów / użytkowników. W przypadku braku wyłączności może się zdarzyć tak, że sprzedający „sprzeda” tą samą bazę danych kilku podmiotom jednocześnie. Najczęściej będą to podmioty konkurencyjne względem siebie, przez co konwersja z przejęcia klientów sprzedającego może się okazać znacznie niższa niż oczekiwana przez kupującego.

7. Podsumowanie

Doświadczenie prawników SPG Legal Sawicki i Wspólnicy wskazuję, że w większości przypadków transakcji sprzedający lub kupujący biznes e-commerce nie byli świadomi złożoności procesu transakcji oraz elementów, które należy uwzględnić, żeby należycie zabezpieczyć swoje interesy.Jeżeli planujesz sprzedać albo kupić biznes e-commerce na pewno zależy Ci na tym, żeby przeprowadzić transakcję bezpiecznie, zabezpieczyć swoje interesy (finansowe i podatkowe) oraz uregulować kwestie ewentualnej odpowiedzialności. Mamy nadzieję, że po lekturze powyższego artykułu jesteś w stanie odpowiedzieć sobie na pytanie postawione na wstępie:Czy warto korzystać ze wsparcia prawnika podczas sprzedaży / kupna e-commerce? Jeżeli uważasz, że warto, skorzystaj ze wsparcia specjalistów SPG Legal, którzy posiadają praktyczne doświadczenie w przeprowadzaniu takich transakcji. Umów się na bezpłatną konsultację.

„Omnibus” to nieformalna nazwa unijnej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r., mającej na celu wzmocnienie ochrony konsumentów – w dużej mierze na rynku e-commerce.

Okres pozostawiony państwom Unii Europejskiej na jej wdrożenie do krajowego porządku prawnego minął 28 listopada 2021 r., a od dnia 28 maja 2022 r. państwa członkowskie zobowiązane są stosować przyjęte i opublikowane przepisy.

O czym przeczytasz w ty artykule?

1. Stan wdrożenia dyrektywy Omnibus w Polsce

2. 3 obszary zmian przewidzianych w dyrektywie, o których warto pamiętać

3. Opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy a obowiązki polskich przedsiębiorców

4. Przygotowanie firmy do wejścia polskich przepisów – czy warto wdrażać dyrektywę, czy lepiej poczekać na przepisy krajowe?

Stan wdrożenia dyrektywy Omnibus w Polsce

Polska terminu wdrożenia dyrektywy Omnibus nie dotrzymała i stan ten trwa nadal, pomimo upływu daty przewidzianej dla obowiązku stosowania krajowych przepisów. I choć ustawa wdrażająca dyrektywę na gruncie krajowym jest przygotowywana od 2021 r., to do jej uchwalenia nadal relatywnie daleka droga. Ostateczne brzmienie przepisów według polskich regulacji nie zostało więc rozstrzygnięte, chociaż z projektu ustawy wiadomo m.in., że planowana jest aktualizacja w szczególności ustawy o prawach konsumenta, o ochronie konkurencji i konsumentów, o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz o informowaniu o cenach towarów i usług.

3 obszary zmian przewidzianych w dyrektywie, o których warto pamiętać

Warto przypomnieć sobie, z czym przedsiębiorcy mierzą się w efekcie przyjęcia dyrektywy Omnibus.

Jakie więc istotne zmiany wprowadza dyrektywa, a tym samym czego póki co nie uregulował polski legislator przepisami, które powinny ją wdrażać? Są to m. in.:

Definicje - w tym wprowadzenie pojęć

• internetowej platformy handlowej,
• dostawcy internetowej platformy handlowej,

Obowiązki informacyjne:

• dodatkowe szczegółowe wymogi informacyjne w odniesieniu do internetowych platform handlowych, np.

- czy osoba trzecia oferująca towary, usługi lub treści cyfrowe jest przedsiębiorcą,

- informacje na temat sposobu, w jaki (o ile) obowiązki związane z umową są podzielone między osobę trzecią oferującą towary, usługi lub treści cyfrowe a dostawcę internetowej platformy handlowej,

- informacje dotyczące głównych parametrów decydujących o plasowaniu ofert przedstawionych konsumentowi w wyniku wyszukiwania,

• obowiązek przedsiębiorców informowania o indywidualnym dostosowaniu ceny w oparciu o zautomatyzowane podejmowanie decyzji, jeżeli jest ono stosowane,
• dodatkowe obowiązki informacyjne podmiotów gospodarczych w przypadku obniżania cen towarów lub usług,
• obowiązki informacyjne przedsiębiorców, którzy zapewniają dostęp do opinii konsumentów o produktach.

Sankcje:

• dyrektywa zawiera wytyczne dla sankcji stosowanych w przypadku naruszeń przez przedsiębiorców przepisów krajowych przyjętych na mocy dyrektywy, w szczególności w postaci kar finansowych,
• in. państwa członkowskie mają zapewnić, aby ich wysokość wynosiła co najmniej 4% rocznego obrotu podmiotu w państwie lub państwach członkowskich, w których doszło do naruszenia, a jeśli informacje o rocznym obrocie podmiotu nie są dostępne – co najmniej 2 mln euro,
• dookreślenie sankcji pozostaje w gestii każdego państwa członkowskiego.

Ponadto w grę wchodzą również inne zmiany w przepisach krajowych, które mogą zostać wprowadzone pośrednio w konsekwencji wdrożenia dyrektywy lub po prostu przy okazji jej wdrażania.

[contact-form-7 id="343" title="Newsletter_post"]

Opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy a obowiązki polskich przedsiębiorców

W obecnym stanie zawieszenia spowodowanym brakiem krajowych regulacji, położenie w jakim znaleźli się przedsiębiorcy ratuje nieco brak bezpośredniego skutku dyrektywy dla jednostek. Co to oznacza?

Co do zasady przepisy dyrektyw nie mają bezpośredniego zastosowania, gdyż są kierowane do państw członkowskich, a nie jednostek. Oznacza to, że jednostka nie może się na nie powołać przy braku wprowadzenia dyrektywy w drodze krajowego aktu prawnego. Nawet jeśli w danym przypadku spełnione są przesłanki dla tzw. bezpośredniego skutku dyrektywy, ma ona skutek wertykalny, a nie horyzontalny – w takiej sytuacji istnieje możliwość powołania się przez jednostkę na przepisy dyrektywy w stosunku do państwa (skutek wertykalny), ale uprawnienie to nie jest już dostępne w stosunkach między jednostkami (skutek horyzontalny).

Przygotowanie firmy do wejścia polskich przepisów – czy warto wdrażać dyrektywę, czy lepiej poczekać na przepisy krajowe?

Wiedząc, jak brzmią przepisy dyrektywy oraz projekt polskiej ustawy, znamy więcej niż kierunek, w jakim nowe obowiązki przedsiębiorców zmierzają. Chociaż opinie na temat słuszności wdrażania zmian w działaniu przedsiębiorców na tym etapie prac nad polską ustawą są podzielone, to obecna wiedza na ten temat nie wyklucza podjęcia odpowiednich kroków, aby przygotować się na wdrożenie dyrektywy Omnibus w ramach przepisów krajowych. Wręcz przeciwnie. Tym bardziej, że póki co projekt polskiej ustawy przewiduje jedynie 14 dni na jej wejście w życie od momentu ogłoszenia.

‍

Nieterminowe płatności lub całkowity brak zapłaty to jeden z najczęstszych problemów polskich przedsiębiorców. Według danych BIG InfoMonitor, zaległości firm wobec kontrahentów i banków sięgnęły w 2024 roku 45 mld złotych. Problem ten dotyka zarówno małych firm, jak i dużych graczy rynkowych. W tym artykule przedstawię Ci sprawdzone sposoby zabezpieczenia płatności w umowach, które pomogą Ci zminimalizować ryzyko finansowe.

Dlaczego warto zabezpieczać płatności w umowach?

Brak odpowiednich zabezpieczeń płatności w umowach może prowadzić do poważnych konsekwencji dla Twojej firmy:

- Problemy z płynnością finansową

- Konieczność finansowania działalności kredytem

- Opóźnienia w realizacji innych zobowiązań

- Dodatkowe koszty związane z windykacją należności

- Utrata zaufania do kontrahentów

"W biznesie zaufanie jest kluczowe, ale mądre zabezpieczenie płatności w umowie to nie brak zaufania - to profesjonalizm i odpowiedzialność za własną firmę" - Damian Sawicki

7 skutecznych metod zabezpieczenia płatności w umowach

1. Podział płatności na etapy

Rozdzielenie płatności na kilka etapów to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów zabezpieczenia interesów obu stron umowy. Metoda ta pozwala na:

-  Zmniejszenie ryzyka finansowego dla dostawcy

-  Lepszą kontrolę nad jakością dla odbiorcy

-  Zwiększenie płynności finansowej projektu

Jak prawidłowo podzielić płatności na etapy:

1. Zdefiniuj jasne i mierzalne kamienie milowe projektu

2. Przypisz do każdego etapu odpowiednią część wynagrodzenia

3. Określ precyzyjnie warunki odbioru każdego etapu

4. Ustal terminy płatności liczone od daty odbioru etapu

Przykładowa klauzula umowna:

§ X. Wynagrodzenie i warunki płatności

1.    Strony ustalają następujący harmonogram płatności:

 a) 20% wynagrodzenia - płatne w terminie 7 dni od podpisania umowy

 b) 30% wynagrodzenia - płatne w terminie 14 dni od odbioru etapu I (określonego w Załączniku nr X)

 c) 30% wynagrodzenia - płatne w terminie 14 dni od odbioru etapu II (określonego w Załączniku nr X)

 d) 20% wynagrodzenia - płatne w terminie 14 dni od odbioru końcowego

2. Zadatek vs. zaliczka - kluczowe różnice

Zadatek i zaliczka to dwie często mylone instytucje prawne, które mogą służyć zabezpieczeniu płatności, ale działają na zupełnie innych zasadach.

Zadatek:

-  Uregulowany w art. 394 Kodeksu cywilnego

-  W razie niewykonania umowy przez jedną ze stron, druga strona może bez wyznaczania dodatkowego terminu odstąpić od umowy i:

-  Jeśli to dający zadatek nie wykonał umowy - traci zadatek

-  Jeśli to przyjmujący zadatek nie wykonał umowy - zwraca zadatek w podwójnej wysokości

-  Stanowi formę odszkodowania umownego

Zaliczka:

-  Brak szczegółowej regulacji w Kodeksie cywilnym

-  Jest formą przedpłaty na poczet przyszłego świadczenia

-  W przypadku niewykonania umowy podlega zwrotowi w nominalnej wysokości

-  Nie pełni funkcji odszkodowawczej

"Wybór między zadatkiem a zaliczką powinien być świadomą decyzją biznesową. Zadatek daje silniejsze zabezpieczenie, ale zaliczka jest bardziej elastyczna w zastosowaniu" - Damian Sawicki

Przykładowa klauzula zadatku:

§ X. Zadatek

1. Zamawiający wpłaci Wykonawcy zadatek w wysokości 20% wynagrodzenia, tj. kwotę [...] zł, w terminie 7 dni od podpisania niniejszej umowy.

2. Strony zgodnie postanawiają, że zadatek podlega przepisom art. 394 Kodeksu cywilnego.

3. W przypadku niewykonania umowy przez Zamawiającego, Wykonawca może od umowy odstąpić i zatrzymać otrzymany zadatek.

4.W przypadku niewykonania umowy przez Wykonawcę, Zamawiający może od umowy odstąpić, a Wykonawca zobowiązany jest zwrócić zadatek w podwójnej wysokości.

3. Gwarancja bankowa jako profesjonalne zabezpieczenie

Gwarancja bankowa to jedno z najsilniejszych zabezpieczeń płatności, szczególnie przydatne przy dużych kontraktach. Bank na zlecenie dłużnika zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty na rzecz wierzyciela w przypadku, gdy dłużnik nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

Zalety gwarancji bankowej:

- Wysoki poziom bezpieczeństwa dla wierzyciela

- Niezależność od sytuacji finansowej dłużnika

- Szybkość realizacji (bank wypłaca środki na pierwsze żądanie)

- Profesjonalny wizerunek w relacjach biznesowych

Wady gwarancji bankowej:

- Koszt uzyskania (prowizja bankowa)

- Konieczność posiadania zdolności kredytowej przez zleceniodawcę

- Procedura formalna wymagająca czasu

Rodzaje gwarancji bankowych:

1. Gwarancja zapłaty - zabezpiecza płatność za dostarczone towary lub usługi

2. Gwarancja dobrego wykonania - zabezpiecza należyte wykonanie umowy

3. Gwarancja zwrotu zaliczki - zabezpiecza zwrot zaliczki w przypadku niewykonania umowy

Przykładowa klauzula umowna:

§ X. Gwarancja bankowa

1. W celu zabezpieczenia płatności wynikających z niniejszej umowy, Zamawiający dostarczy Wykonawcy w terminie 14 dni od podpisania umowy nieodwołalną gwarancję bankową płatną na pierwsze żądanie, wystawioną przez bank mający siedzibę w Polsce, na kwotę równą 100% wynagrodzenia.

2. Gwarancja bankowa będzie ważna przez okres realizacji umowy, przedłużony o 30 dni.

3. Wykonawca będzie uprawniony do skorzystania z gwarancji bankowej w przypadku opóźnienia w płatności wynagrodzenia przekraczającego 14 dni.

4. Weksel jako tradycyjne zabezpieczenie płatności

Weksel to papier wartościowy, który może stanowić skuteczne zabezpieczenie płatności, szczególnie w połączeniu z deklaracją wekslową. Jest to rozwiązanie stosunkowo proste i tanie w porównaniu z innymi formami zabezpieczeń.

Rodzaje weksli:

- Weksel własny - wystawca zobowiązuje się bezwarunkowo zapłacić określoną kwotę osobie wymienionej na wekslu

- Weksel trasowany (trata) - wystawca poleca innej osobie zapłacenie określonej kwoty na rzecz osoby wymienionej na wekslu

Zalety zabezpieczenia wekslowego:

- Szybka ścieżka dochodzenia roszczeń (nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym)

- Niski koszt ustanowienia (opłata skarbowa)

- Brak konieczności angażowania instytucji finansowych

- Możliwość zabezpieczenia wekslem in blanco (bez wpisanej kwoty)

Wady zabezpieczenia wekslowego:

- Skuteczność zależy od wypłacalności wystawcy

- Mniejsza siła psychologiczna niż w przypadku innych zabezpieczeń

- Konieczność pilnowania przedawnienia roszczeń wekslowych

Przykładowa klauzula umowna:

§ X. Zabezpieczenie wekslowe

1. W celu zabezpieczenia płatności wynikających z niniejszej umowy, Zamawiający wystawi na rzecz Wykonawcy weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową.

2. Deklaracja wekslowa upoważnia Wykonawcę do uzupełnienia weksla na kwotę odpowiadającą niezapłaconemu wynagrodzeniu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz kosztami dochodzenia należności.

3. Wykonawca zobowiązuje się zwrócić weksel po całkowitym rozliczeniu umowy.

5. Pułapka kar umownych za opóźnienie w płatności

Wielu przedsiębiorców próbuje zabezpieczyć się przed brakiem płatności poprzez wprowadzenie do umowy kar umownych za opóźnienie w zapłacie. Jest to jednak rozwiązanie prawnie nieskuteczne.

Dlaczego kary umowne za opóźnienie w płatności są nieważne?

Zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego: "Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna)."

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że kary umowne mogą zabezpieczać wyłącznie zobowiązania niepieniężne. Zobowiązanie do zapłaty jest zobowiązaniem pieniężnym, dlatego kara umowna za opóźnienie w płatności jest nieważna z mocy prawa.

"Wielu przedsiębiorców nieświadomie stosuje w umowach kary umowne za opóźnienie w płatności. Takie postanowienia są nieważne i nie dają żadnej ochrony. W przypadku opóźnień w płatnościach wierzycielowi przysługują jedynie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensata za koszty odzyskiwania należności" - Damian Sawicki

Co zamiast kar umownych za opóźnienie w płatności?

Zamiast nieważnych kar umownych, w umowie warto zastrzec:

- Odsetki maksymalne za opóźnienie

- Prawo do wstrzymania realizacji umowy w przypadku opóźnień w płatności

- Prawo do odstąpienia od umowy po przekroczeniu określonego terminu opóźnienia

- Zwrot kosztów windykacji

Przykładowa klauzula umowna (prawidłowa):

§ X. Opóźnienie w płatności

1. W przypadku opóźnienia w płatności wynagrodzenia, Zamawiający zapłaci Wykonawcy odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.

2. Niezależnie od naliczenia odsetek, w przypadku opóźnienia w płatności przekraczającego 14 dni, Wykonawca ma prawo wstrzymać realizację umowy do czasu uregulowania zaległości.

3. W przypadku opóźnienia przekraczającego 30 dni, Wykonawca ma prawo odstąpić od umowy z winy Zamawiającego i żądać zapłaty za wykonaną część umowy oraz odszkodowania na zasadach ogólnych.

6. Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej

Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej (pactum reservati dominii) to klauzula umowna, zgodnie z którą sprzedawca pozostaje właścicielem towaru do momentu otrzymania pełnej zapłaty. Jest to szczególnie przydatne zabezpieczenie przy sprzedaży towarów o znacznej wartości.

Podstawa prawna: art. 589 Kodeksu cywilnego

Zalety zastrzeżenia własności:

- Możliwość odebrania towaru w przypadku braku zapłaty

- Pierwszeństwo przed innymi wierzycielami w przypadku upadłości kupującego

- Silny psychologiczny efekt na kupującego

Wady zastrzeżenia własności:

- Trudności w identyfikacji towaru (zwłaszcza gdy został przetworzony)

- Problemy z egzekucją w przypadku odsprzedaży towaru osobie trzeciej

- Konieczność fizycznego odebrania towaru w przypadku braku zapłaty

Przykładowa klauzula umowna:

§ X. Zastrzeżenie własności

1. Strony zgodnie postanawiają, że Wykonawca zastrzega sobie własność dostarczonych towarów do chwili zapłaty pełnej ceny przez Zamawiającego.

2. W przypadku opóźnienia w zapłacie przekraczającego 30 dni, Wykonawca ma prawo żądać zwrotu dostarczonych towarów, a Zamawiający zobowiązuje się je niezwłocznie wydać.

3. Koszty odbioru towarów ponosi Zamawiający.

4. Zamawiający zobowiązuje się do należytego zabezpieczenia towarów przed uszkodzeniem lub utratą do czasu przejścia własności.

7. Escrow - bezpieczny rachunek powierniczy

Rachunek escrow to specjalny rachunek powierniczy prowadzony przez zaufaną stronę trzecią (bank, kancelarię prawną), na którym deponowane są środki do czasu spełnienia określonych warunków umowy. Jest to rozwiązanie szczególnie przydatne przy jednorazowych transakcjach o dużej wartości.

Zalety rachunku escrow:

- Bezpieczeństwo dla obu stron transakcji

- Profesjonalna weryfikacja warunków wypłaty

- Eliminacja ryzyka nieuczciwości kontrahenta

- Szczególnie przydatne w transakcjach międzynarodowych

Wady rachunku escrow:

- Koszt obsługi (prowizja dla podmiotu prowadzącego rachunek)

- Wydłużenie czasu realizacji transakcji

- Konieczność precyzyjnego określenia warunków wypłaty

Przykładowa klauzula umowna:

§ X. Rachunek escrow

1. Płatność wynagrodzenia nastąpi za pośrednictwem rachunku escrow prowadzonego przez [nazwa banku/kancelarii].

2. Zamawiający wpłaci pełną kwotę wynagrodzenia na rachunek escrow w terminie 7 dni od podpisania umowy.

3. Wypłata środków na rzecz Wykonawcy nastąpi w terminie 5 dni roboczych od potwierdzenia przez Zamawiającego prawidłowego wykonania przedmiotu umowy.

4. W przypadku braku potwierdzenia w terminie 14 dni od zgłoszenia gotowości do odbioru, środki zostaną wypłacone Wykonawcy, chyba że Zamawiający zgłosi uzasadnione zastrzeżenia do jakości wykonania.

5. Koszty prowadzenia rachunku escrow Strony ponoszą po połowie.

Jak dobrać odpowiednie zabezpieczenie płatności do konkretnej sytuacji?

Wybór optymalnego zabezpieczenia płatności zależy od wielu czynników:

1. Wartość kontraktu - im wyższa wartość, tym silniejsze powinno być zabezpieczenie (np. gwarancja bankowa, escrow)

2. Historia współpracy z kontrahentem - przy nowych relacjach warto stosować silniejsze zabezpieczenia

3. Branża i specyfika transakcji - np. przy dostawie towarów sprawdzi się zastrzeżenie własności, przy usługach - płatności etapowe

4. Kondycja finansowa kontrahenta - jeśli masz wątpliwości co do płynności finansowej partnera, wybieraj silniejsze zabezpieczenia

5. Koszty ustanowienia zabezpieczenia - niektóre formy (np. gwarancja bankowa) wiążą się z dodatkowymi kosztami

"Najlepszym zabezpieczeniem płatności jest zawsze odpowiednia weryfikacja kontrahenta przed podpisaniem umowy. Żadne zabezpieczenie prawne nie zastąpi współpracy z uczciwym i wypłacalnym partnerem biznesowym" - Damian Sawicki

Czy można łączyć różne rodzaje zabezpieczeń w jednej umowie? 

W praktyce najskuteczniejsze jest łączenie różnych form zabezpieczeń płatności w jednej umowie. Przykładowo:

-  Płatność etapowa + weksel in blanco

-  Zaliczka + zastrzeżenie własności

-  Gwarancja bankowa + prawo odstąpienia od umowy w przypadku opóźnień

Takie podejście minimalizuje ryzyko i zwiększa prawdopodobieństwo otrzymania należnej zapłaty.

Najczęściej popełniane błędy przy zabezpieczaniu płatności

1. Stosowanie nieważnych kar umownych za opóźnienie w płatności - jak już wyjaśniliśmy, takie kary są nieważne z mocy prawa

2. Brak precyzyjnych zapisów umownych - ogólnikowe sformułowania mogą być różnie interpretowane i utrudniać dochodzenie roszczeń

3. Nieuwzględnienie procedury egzekucji zabezpieczenia - samo ustanowienie zabezpieczenia to nie wszystko, ważne jest też określenie, jak i kiedy można z niego skorzystać

4. Nieadekwatna wartość zabezpieczenia - zabezpieczenie powinno pokrywać pełną wartość umowy wraz z potencjalnymi dodatkowymi kosztami

5. Ignorowanie aspektów podatkowych - niektóre formy zabezpieczeń mogą mieć konsekwencje podatkowe, które warto wcześniej przeanalizować

Co zrobić, gdy kontrahent nie płaci?  

Odpowiednie zabezpieczenie płatności w umowach jest kluczowym elementem bezpieczeństwa finansowego Twojej firmy. Wybór konkretnych metod powinien być dostosowany do specyfiki transakcji, wartości kontraktu i relacji z kontrahentem.

Jednak w praktyce zdarza się często, że mniej lub bardziej świadomie, zawieramy umowy, które nie mają żadnego zabezpieczenia płatności. 

W najgorszym scenariuszu, Twój kontrahent może to wykorzystać, nie zapłacić Twojej faktury I kredytować się Twoim kosztem. 

Jeżeli jesteś w takiej sytuacji i potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w odzyskaniu pieniędzy od nierzetelnego kontrahenta, koniecznie wpróbuj Generator Wezwań do Zapłaty, dzięki któremu: 

1. Oszczędzasz czas – generujesz profesjonalne wezwanie w 3 minuty, a my wysyłamy je tego samego dnia.

2. Zwiększasz skuteczność – wezwania od kancelarii są po prostu traktowane poważniej.

3. Nie przepłacasz – koszt to tylko 99 zł.

4. Zyskujesz realnie – nasze wezwania automatycznie doliczają należne odsetki i koszty egzekucji, których większość firm... po prostu nie egzekwuje.

SPRAWDŹ GENERATOR WEZWAŃ DO ZAPŁATY

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jakie klauzule warto wpisać do umowy, by zabezpieczyć płatność?

Podstawowe klauzule zabezpieczające płatność to:

- Precyzyjne określenie terminu i warunków płatności

- Klauzula dotycząca odsetek za opóźnienie

- Prawo do wstrzymania realizacji umowy w przypadku opóźnień w płatności

- Klauzula zabezpieczenia (weksel, gwarancja bankowa, zastrzeżenie własności)

- Klauzula odstąpienia od umowy w przypadku braku płatności

- Klauzula dotycząca kosztów windykacji

Co jest skuteczniejsze: zadatek, zaliczka czy gwarancja bankowa?

Każde z tych zabezpieczeń ma swoje zalety:

- Zadatek jest skuteczny przy umowach o mniejszej wartości, gdzie istotna jest funkcja odszkodowawcza

- Zaliczka sprawdza się przy umowach wymagających finansowania początkowych etapów realizacji

- Gwarancja bankowa jest najsilniejszym zabezpieczeniem, szczególnie przy dużych kontraktach

Wybór zależy od konkretnej sytuacji, wartości umowy i relacji z kontrahentem.

Czy można stosować weksel jako zabezpieczenie płatności?

Tak, weksel jest prawnie dopuszczalnym i często stosowanym zabezpieczeniem płatności. Najczęściej stosuje się weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową, która określa warunki jego wypełnienia. Weksel daje wierzycielowi możliwość skorzystania z uproszczonej procedury dochodzenia roszczeń (postępowanie nakazowe).

Jak rozdzielić płatność etapami w kontrakcie?

Aby skutecznie rozdzielić płatność na etapy:

1. Zdefiniuj jasno każdy etap prac i jego rezultat

2. Określ precyzyjnie kryteria odbioru każdego etapu

3. Przypisz do każdego etapu odpowiednią część wynagrodzenia

4. Ustal terminy płatności liczone od daty odbioru etapu

5. Określ procedurę zgłaszania i usuwania wad

Płatności etapowe powinny być powiązane z rzeczywistym postępem prac i wartością dostarczonych rezultatów.

Jak uniknąć ryzyka braku zapłaty przy dużym kontrakcie?

Przy dużych kontraktach warto zastosować kompleksowe podejście do zabezpieczenia płatności:

1. Dokładnie zweryfikuj kontrahenta przed podpisaniem umowy (sprawdź KRS, raporty finansowe, opinie)

2. Zastosuj silne zabezpieczenia (gwarancja bankowa, escrow)

3. Rozdziel płatność na etapy powiązane z konkretnymi rezultatami

4. Zastrzeż prawo do wstrzymania prac w przypadku opóźnień w płatnościach

5. Rozważ ubezpieczenie należności

‍

Prowadzisz biznes w Internecie? Kiedy ostatnio sprawdzałeś, czy ktoś nieuczciwie nie podbiera Ci klientów? W Polsce wciąż niewielki odsetek  przedsiębiorców z branży e-commerce jest świadomych, że w wyniku nieuczciwej konkurencji może tracić nawet kilkadziesiąt procent klientów. Cybresquatting, typosquatting czy nadużycia domenowe to pojęcia, które wciąż nie zakorzeniły się w świadomości polskich przedsiębiorców sprzedających online. A powinny, ponieważ istnieją sposoby, dzięki którym można uzyskać ochronę już w kilka dni.

‍

Czym jest cybersquatting i typosquatting?

‍

Są to działania naruszające prawo - nadużycia w sferze domen internetowych. W sytuacji kiedy prowadzona działalność opiera się w dużej mierze na zysku generowanym przez stronę internetową, cybersquatting i typosquatting to realne zagrożenie dla finansowych, ale też wizerunkowych interesów firmy. Jest to jednocześnie żerowanie na marce jako takiej, niezależnie od rozmiarów działalności w Internecie podmiotu, którego marka jest nieuczciwie wykorzystywana w nazwie domeny. Dlatego nazwa domeny stanowi istotną wartość, która podlega ochronie.

O cybersquattingu mówi się często jako o piractwie domenowym. W tym przypadku dochodzi do nieuczciwego (w złej wierze) zarejestrowania nazwy domeny przez podmiot, który na płaszczyźnie uprawnień nie ma podstaw do wykorzystania tej nazwy.  Tutaj okoliczności mogą być różne np. nieuczciwy podmiot w nazwie domeny wykorzystuje czyjś znak towarowy czy oznaczenie przedsiębiorstwa - oraz w pewnym sensie jako ruch uprzedzający podmiot odpowiednio uprawniony do nazwy wykorzystanej w domenie.

Z formalnego punktu widzenia nie stanowi problemu zarejestrowanie w zasadzie jakiejkolwiek nazwy domeny, o ile już wcześniej nie zrobił tego ktoś inny. W konsekwencji takich działań dochodzi do zamierzonego blokowania dostępu do zarejestrowanej domeny przez nieuczciwy podmiot, przy czym cel tego działania może być różny. Może nim być na przykład:

• chęć odsprzedaży domeny z zyskiem podmiotowi uprawnionemu do korzystania z nazwy zawartej w domenie lub
• utrzymanie takiego stanu rzeczy i korzystanie w ten sposób przez nieuczciwy podmiot z atrakcyjności nazwy domeny dla generowania ciągłego zysku, wynikającego z odwiedzania danej strony przez użytkowników Internetu. Jest to ruch poprzedzający nieuczciwego podmiotu w tym sensie, że właściwy podmiot mógł w danym momencie nie być jeszcze zainteresowany rejestracją przedmiotowej domeny, czy też nie być zainteresowany jej rejestracją w ogóle.

Z uwagi na występowanie różnych rozszerzeń domen (.com, .pl., de., fr., eu. itp.) trzeba pamiętać o ogromie możliwości w zakresie rejestracji nazwy domeny, a przez to mnogości kanałów umożliwiających dotarcie z daną stroną internetową oraz jej treścią do różnych rynków i potencjalnych kontrahentów. Dlatego zainteresowanie właściwego podmiotu zablokowaną domeną może pojawić się dopiero w reakcji na jej nieuczciwe zajęcie i nadużycia godzące w interesy (wizerunek) podmiotu, którego prawa są naruszane, w dotychczas niezagospodarowanej przez właściwy podmiot przestrzeni internetowej.

Natomiast typosquatting polega na rejestracji nazwy domeny zbliżonej do już wcześniej zarejestrowanej nazwy domeny, bądź innej prawnie chronionej nazwy, na przykład podlegającej ochronie jako znak towarowy. Takie podobieństwo zasadniczo ma na celu wprowadzenie w błąd osób odwiedzających daną stronę internetową, czy to licząc na literówkę przy wprowadzaniu adresu strony internetowej przez użytkowników Internetu, czy też inne przeoczenia przez te osoby niewielkiej różnicy pomiędzy nazwą domeny a nazwą, do której nieuczciwy podmiot nawiązuje.

<span class="text-color-blue">Przykład 1: Nasz klient chce wejść na naszą stronę „testowa.pl”, ale podczas wpisywania adresu pomylił się i w wyniku literówki wpisał „testow.pl”, co stanowi nazwę domeny wykorzystywanej przez konkurencję.</span>

<span class="text-color-blue">Przykład 2: Przedsiębiorca prowadzi dla swojej działalności stronę internetową „przykladstrony.pl”. Chcący ją odwiedzić Klient tego przedsiębiorcy podczas wpisywania adresu pomylił się i wpisał adres z końcówką ".com" zamiast ".pl" -  „przykladstrony.com”. Okazało się, że pod tym adresem trafił na stronę internetową prowadzoną przez innego przedsiębiorcę, który zajmuje się działalnością konkurencyjną w stosunku do pierwszego przedsiębiorcy. Takie okoliczności powinny stanowić sygnał, że drugi, konkurencyjny przedsiębiorca, mógł dopuścić się typosquattingu.</span>

W efekcie zyskuje na tym nieuczciwy podmiot, na którego stronie internetowej generowany jest w ten sposób ruch. Dzieje się to kosztem podmiotu uprawnionego do nazwy, do której nazwa domeny zarejestrowanej przez nieuczciwy podmiot jest odpowiednio podobna.

Co mogę zrobić jeżeli mój biznes padł ofiarą cybresquattingu albo typosquattingu?

Do wyegzekwowania ochrony przed nadużyciami w sferze domen internetowych, nie tylko w postaci cybersquattingu czy typosquattingu, mogą posłużyć różne narzędzia. Faktyczne możliwości i właściwy wybór determinują okoliczności danego naruszenia. Natomiast duża część poszkodowanych takim działaniem może nie zdawać sobie sprawy, że w sporach domenowych ścieżką równie dostępną co postępowanie przed sądem powszechnym jest możliwość skierowania sprawy do sądu arbitrażowego.

Sądownictwo arbitrażowe (polubowne) to reżim alternatywnego w stosunku do sądownictwa powszechnego rozwiązywania sporów przez zachowujące bezstronność podmioty prywatne, często specjalizujące się w danej dziedzinie sporów. Arbitraż ze swej natury ma zastosowanie, gdy strony umowy albo sporu wyrażą na to zgodę, jednak w przypadku sporów domenowych ścieżka ta jest szczególnie dostępną alternatywą dla zwykłego postępowania przed sądem. Spowodowane jest to tym, że podczas rejestracji wielu domen przyszły abonent wyraża zgodę na warunki obsługi domeny, a w tym zobowiązuje się do poddania sporu pod rozstrzygnięcie przez odpowiedni sąd polubowny, jeśli osoba trzecia zechce wystąpić z właściwym żądaniem w ramach ścieżki arbitrażowej przeciwko abonentowi ze względu na naruszenie prawa tej osoby w sferze domenowej.

W przypadku polskiej domeny krajowej (z rozszerzeniem .pl), której zarządzaniem i obsługą zajmuje się Naukowa Akademicka Sieć Komputerowa (NASK), regulamin określający warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie .pl przewiduje właśnie takiego rodzaju mechanizm. Podobnie postępowanie arbitrażowe jest dostępne dla wielu innych domen zagranicznych, np. z rozszerzeniem .com, .net, .org, ale też zagranicznych domen krajowych, ze względu na regulacje narzucone przez instytucję ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers).

Postępowanie arbitrażowe ma w niektórych obszarach dużą przewagę nad rozstrzyganiem sporu przez sąd powszechny. W tym miejscu słusznie wymienia się z reguły zwłaszcza szybkość postępowania, wyspecjalizowanie poszczególnych sądów arbitrażowych (arbitrów) oraz uproszczone zasady i przebieg postępowania. Nie inaczej jest w przypadku arbitrażu przed Centrum Arbitrażu i Mediacji Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO Arbitration and Mediation Center) w Genewie. Podmiot ten w zależności od okoliczności danej sprawy i decyzji strony, która chce zainicjować spór domenowy, może zostać wybrany do rozstrzygnięcia takiego sporu. Jest wyspecjalizowany w prowadzeniu postępowań domenowych i działa w ramach przygotowanej pod spory domenowe i sprawdzonej na przestrzeni kilkudziesięciu lat infrastruktury. Komunikacja w ramach postępowania odbywa się poprzez e-mail, a zaangażowanie stron sprowadza się zasadniczo do złożenia  dwóch pism - skargi i odpowiedzi na nią.

Dlatego kluczowe jest, aby podmiot, który reprezentuje Twoje interesy, posiadał doświadczenie w prowadzeniu sporów domenowych. Pozwoli to już w pierwszym (i jedynym) piśmie powołać się na inne rozstrzygnięcia sądu arbitrażowego i przedstawić najkorzystniejszą dla Ciebie argumentację.

{{widget}}

Jak szybko uzyskam ochronę?

Zasady prowadzenia postępowania przed Centrum Arbitrażu i Mediacji Światowej Organizacji Własności Intelektualnej zostały zaprojektowane w taki sposób, że rozstrzygnięcie sporu powinno nastąpić w terminie do dwóch miesięcy od daty złożenia skargi. Dlatego szybkość i uproszczenie, które cechują to postępowanie, deklasują sądownictwo powszechne. Jednak prostota zmierzająca do maksymalizacji efektywności przebiegu postępowania ma swoją cenę i pewne ograniczenia. Na pierwszy plan wysuwa się zakres ochrony prawnej wynikającej z arbitrażu z zaangażowaniem Centrum Arbitrażu i Mediacji Światowej Organizacji Własności Intelektualnej.

Jeśli osoba, która chce zainicjować postępowanie domenowe przed tym podmiotem, godzi się na możliwe rodzaje korzystnego dla niej rozstrzygnięcia w postaci anulowania umowy z dotychczasowym abonentem obejmującej sporną nazwę domeny albo jej przeniesienia na stronę skarżącą, to skierowanie sporu do Centrum Arbitrażu i Mediacji Światowej Organizacji Własności Intelektualnej może być jednocześnie odpowiedzią na inne potrzeby takiej osoby – zwłaszcza wynikające z realiów biznesowych często nagradzających podejmowanie szybkich działań.

W jednej z ostatnich spraw prowadzonych przed WIPO zespół SPG Legal Sawicki i Wspólnicy doprowadził do zablokowania domeny nieuczciwego konkurenta w ciągu 48 godzin od chwili złożenia wniosku. W ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku doszło do przejęcia konkurencyjnej domeny przez naszego klienta, uzyskania odszkodowania oraz zwrotu kosztów postępowania.

Jeżeli Twój biznes padł ofiarą typosquattingu lub cybersquattingu albo po prostu chcesz otrzymywać od nas więcej treści – napisz do nas przez nasz Formularz kontaktowy.